Thứ Sáu, ngày 05 tháng 4 năm 2013

lan hồ điệp , lan ho diep

hoa lan hồ điệp , phong lan hồ điệp...

Lan hồ điệp , lan ho diep






Lan hồ điệp - 019
Lan hồ điệp - 019
2.800.000 VND
Lan hồ điệp - 018
Lan hồ điệp - 018
3.150.000 VND
Lan hồ điệp - 017
Lan hồ điệp - 017
2.800.000 VND



Lan hồ điệp , lan ho diep

Lan hồ điệp - 015
Lan hồ điệp - 015
4.200.000 VND
Lan hồ điệp - 012
Lan hồ điệp - 012
1.400.000 VND
Lan hồ điệp - 011
Lan hồ điệp - 011
2.100.000 VND


Lan hồ điệp - 009
Lan hồ điệp - 009
2.100.000 VND
Lan hồ điệp - 008
Lan hồ điệp - 008
2.450.000 VND
Lan hồ điệp - 007
Lan hồ điệp - 007
4.550.000 VND


Lan hồ điệp - 005
Lan hồ điệp - 005
2.800.000 VND
Lan hồ điệp - 004
Lan hồ điệp - 004
3.850.000 VND
Lan hồ điệp - 03
Lan hồ điệp - 03
2.100.000 VND

Lan hồ điệp - 002
Lan hồ điệp - 002
2.100.000 VND
Lan hồ điệp - 01
Lan hồ điệp - 01
3.150.000 VND
Lan hồ điệp - 001
Lan hồ điệp - 001
3.850.000 VND




Lan hồ điệp , lan ho diep






Lan hồ điệp , lan ho diep


lan hồ điệp 39
lan hồ điệp 39
550.000 VND
lan hồ điệp 38
lan hồ điệp 38
300.000 VND
lan hồ điệp 37
lan hồ điệp 37
63.000.000 VND

lan hồ điệp 35
lan hồ điệp 35
22.500.000 VND
lan hồ điệp 34
lan hồ điệp 34
6.900.000 VND
lan hồ điệp 33
lan hồ điệp 33
600.000 VND

Lan hồ điệp , lan ho diep

lan hồ điệp 30
lan ho diep 30
300.000 VND
lan hồ điệp 029
lan ho diep 029
2.300.000 VND
lan hồ điệp 028
lan ho diep 028
1.600.000 VND


lan hồ điệp 026
lan ho diep 026
1.500.000 VND
lan hồ điệp 025
lan ho diep 025
600.000 VND
lan hồ điệp LHD024
lan ho diep LHD024
1.200.000 VND

lan hồ điệp LHD022
lan ho diep LHD022
800.000 VND
lan hồ điệp LHD021
lan ho diep LHD021
1.500.000 VND
 lan hồ điệp DSC06249
lan ho diep DSC06249
7.000.000 VND


lan hồ điệp DSC06254
lan ho diep DSC06254
10.500.000 VND
lan hồ điệp DSC06256
lan ho diep DSC06256
2.500.000 VND
lan hồ điệp DSC06258
lan ho diep DSC06258
2.500.000 VND


lan hồ điệp DSC06260
lan ho diep DSC06260
1.050.000 VND
lan hồ điệp DSC06261
lan ho diep DSC06261
1.750.000 VND
lan hồ điệp DSC06262
lan ho diep DSC06262
3.150.000 VND

lan hồ điệp DSC06264
lan ho diep DSC06264
1.750.000 VND
lan hồ điệp DSC06266
lan ho diep DSC06266
3.150.000 VND
lan hồ điệp DSC06267
lan ho diep DSC06267
1.050.000 VND

cc

Phương pháp chăm sóc lan hồ điệp sau Tết

Sau Tết, khi đa phần hoa trên các cần lan đã tàn, muốn cho cây sống sót và nhanh phục hồi, ta nên dỡ chậu lan ra thành từng cây một để trồng và chăm sóc.

Các cây lan hồ điệp trưng bày ngày Tết thường ghép vào các chậu lớn tạo nên những giò lan rực rỡ. Tuy nhiên, sau Tết, do các gia đình bận rộn nên thường quên hoặc chăm sóc lan không chu đáo, vì thế phần lớn lan bị chết hoặc không thể phát triển, hoặc lụi dần do người chơi không mấy quan tâm đến hoặc chưa biết chăm sóc nó ra sao sau khi tàn hoa.
Độc giả Hà Bắc chia sẻ cách xử lý và chăm sóc cây lan hồ điệp sau khi tàn hoa:
Dùng kéo cắt bỏ ngồng hoa, cách mắt ngủ cuối cùng trên cần hoa khoảng 3 cm. Không nên cắt sát cần cuống, dễ làm dập gãy lá và dễ bị thối lan vào thân cây. Chỗ mắt ngủ còn lại trên cần hoa có khả năng cho ra cây con, dùng bông y tế chấm ít thuốc atonic đặt vào chỗ mắt ngủ khoảng một tuần rồi mở ra, sau 1-2 tháng có khả năng ra cây con.
- Đối với các lá bị bệnh ít, tỷ lệ vàng úa chưa quá 1/3 lá thì ta cố gắng giữ lá đó bằng cách dùng dao lam hoặc dao thật sắc khoét bỏ phần bị lá bị hỏng.
- Đối với các lá bị bệnh nhiều, mặt sau lá có dấu hiệu nấm, nhện loang rộng nên cắt bỏ hoàn toàn.
Tiếp theo, xử lý phần gốc và rễ: Người trồng nên quan sát rễ cây. Đa phần các cây hồ điệp trồng công nghiệp bằng rêu nước, dịp Tết do người nhà vườn hoặc người chơi tưới nước nhiều, do vận chuyển, cắm que sắt uốn hoa làm cho rễ cây bị thối rất nhiều. Ta cần rút bỏ bầu nhựa.
- Nếu thấy rễ cây vẫn còn tươi xanh, thối ít thì ta cố gắng giữ nguyên cả bầu của cây, dùng kéo sạch cắt bỏ tất cả các rễ thối, để nguyên các rễ vẫn còn tươi xanh. Bôi vôi, hoặc sơn móng tay, hoặc thuốc làm liền da cây, hoặc keo 502 vào tất cả các vết cắt đặt nguyên bầu cây vào chậu, dùng dây cố định chặt gốc cây lan không cho lung lay. Đổ dớn cọng đã xử lý nấm vào xung quanh chậu vỗ nhẹ cho hơi chặt, không phủ kín lên gốc để quan sát sự phát triển của rễ cây.
- Nếu rễ cây bị hỏng nhiều, gỡ bỏ toàn bộ phần rêu nước trong bầu cây để cắt rễ thối, cắt bỏ toàn bộ các rễ bị thối hoặc dập gãy. Bôi vôi, keo vào vết cắt, bỏ ít xốp vào đáy chậu.
Cây bị cắt gần như hết rễ nên rất khó đứng vững trong chậu. Dùng một thỏi xốp hình chữ nhật, đặt vào chính giữa gốc cây, cho cây lên cục xốp đó. Buộc dây vào gốc và buộc cố định chắc chắn sang hai bên không cho cây bị lung lay khi cầm chậu.
- Để cây vào chỗ mát, tránh mưa tuyệt đối, để khô khoảng ba ngày sau thì tưới đẫm toàn bộ chậu 1 lần.
- Pha phân bón B1 hoặc thuốc kích thích tăng trưởng như Atonic, K/H ...thật loãng, tỉ lệ 1/2 thìa cà phê cho 20 lít nước phun sương ẩm hàng ngày.
- Khoảng 1-2 tuần sau, các rễ mới nhú ra, đợi khi rễ non cắm vào giá thể thì đổ thêm một lớp đất vào.
- Sau 1-2 tháng cây phát triển ổn định trở lại, bón phân, tưới nước bình thường.
Hà Bắc

Trồng lan hồ điệp

Cây cảnh Việt - Vài người bạn đến thăm tôi, khi thấy những chậu lan Hồ Điệp hoa nở gần như quanh năm giăng kín hết khung cửa sổ nhà bếp. Các bạn đều bảo tôi có ngón tay cái mầu xanh (green thumb). Thực ra ngón tay cái của tôi cũng giống như các bạn, chẳng bao gìờ có mầu xanh, nhưng móng tay khi thì đỏ chót, khi thi mầu hồng cánh sen và đôi khi trở thành màu bạc. Tôi nuôi lan Hồ Điệp cũng đã khá lâu, kể ra cũng đã mười mấy năm. Khi còn nhỏ ở quê nhà, cha tôi cũng ra chợ chim, chợ chó ở đường Hàm nghi mua vài ba cây Kim điệp, Nhất điểm hồng gì đó về chơi. Sau vài ba tuần, hoa tàn nhị héo, cha tôi đem treo vào cành cây ổi bên hè. Vài tháng sau mấy cây này chết ngắc. Vì thế hoa lan chẳng gây cho tôi một chút ấn tượng nào cả. Câu chuyện bắt đầu từ khi sang đất Cờ hoa này. Một hôm cùng chồng và con gái dạo chơi hội hoa lan ở South Coast Plaza. Tôi còn nhớ, hôm đó tôi say sưa ngắm nghía biết không biết bao nhiêu bông lan mầu sắc rực rỡ huy hoàng, nhưng ăn sâu vào trong tâm trí của tôi hơn cả là những cánh hoa mầu trắng hay hồng nhạt lung linh như cánh bướm. Tôi chẳng hiểu là hoa gì vì từ thủa cha sinh mẹ đẻ, chưa bao giờ trông thấy bông hoa đẹp như vậy. Tôi thích quá, nhưng cây lan này, hồi đó quá đắt: trên 30$ lại còn cộng thêm tiền thuế nữa. Số tiền này bằng một ngày lương của tôi, làm sao mà kham cho nổi. Còn ông chồng yêu quý của tôi lại chẳng điệu nghệ chút nào cả, ổng vội vã lôi tôi đi kẻo lại phải chi tiêu một món tiền mà ổng cho là quá phí phạm.
Nhưng biết tôi thich, từ đó hễ có hội hoa lan, ông chồng hà tiện lại dẫn tôi đi xem miễn phí, vì theo ổng, xem đủ rồi mua làm gì cho phí tiền. Mãi cho đến một ngày, con gái tôi tìm được việc làm tốt đẹp và ngày cuối tuần vào dịp Mother's day năm đó, nó trở về trở về vào lối cửa sau rồi gọi tôi: Mẹ! mẹ vào đây mà xem! Tôi sững sờ kinh ngạc trước một chậu lan mầu tím hồng mà tôi hằng mơ ước. Cây lan có 7 hoa và còn 5 chiếc nụ. Sáu chiếc lá dầy xanh bóng và to bản như chiếc bàn tay phản ngược với mầu hoa thực là rực rỡ. Tôi say sưa ngắm nghía cây lan hằng mơ ước từ lâu. Ôm lấy con gái, đứa con gái yêu quý, tôi thì thầm nói trong cảm xúc nghẹn ngào: Cám ơn con! mẹ cám ơn con! Đó là món quà quý báu nhất mà tôi hằng ghi nhớ trong thâm tâm, bởi vì tôi yêu thích hoa mà ông chồng của tôi chỉ thích những bông hoa giấy mầu xanh. Tôi chắc các bạn thừa hiểu tôi muốn nói gì rồi chứ! Hỏi cách nuôi trồng cây lan này ra sao con tôi nói: Giản dị lắm, mẹ chỉ cần tưới nước mỗi tuần là đủ.

Gần 3 tháng sau, bông hoa cuối cùng mới rời khỏi cuống còn lại chiếc cành trơ trụi. Tôi vẫn đều đặn mỗi tuần mang ra chậu rửa bát tưới cho thật đẫm. Nhưng sao tôi thấy những vỏ gỗ quá khô, mỗi tuần tôi lại tưới thêm một lượt nữa. Hình như đáp ứng với sự săn sóc của tôi, cây lan nhú ra một mầm hoa nhỏ ở dưới gốc. Tôi nghĩ rằng cây lan quá khô vào mùa đông vì trong nhà có mở máy sưởi, cho nên tăng thêm lần tưới tức là cách ngày một lần. Dò hoa lên cao nhưng khẳng khiu như cái que tăm. Tôi nghĩ cũng chẳng sao, đối với tôi có hoa là tốt rồi. Nhưng khi 4-5 chiếc nụ mới bằng đầu ngón tay đã từ từ héo úa. Vấn kế chị bạn, người đã trồng Hồ điệp từ mấy năm trước, chị ta nói: Thiếu phân bón rồi bồ ơi!

Thế là tôi đi mua một lọ phân mầu xanh, trong giấy dặn pha một thìa cà phê vào một ga lông nước. Tôi nghĩ một thìa nhỏ cho một ga lông thì ăn nhằm gì? Muốn cho cây chóng mạnh tôi pha 2 thìa và mỗi ngày mỗi tưới một chút. Cái cây lan mắc dịch này, lá bỗng nhiên bỗng đâm ra mềm nhũn và vàng vọt rồi thì nụ rụng, lá rơi. Sau đó tôi ngửi thấy có mùi ung ủng, cầm cây lên toàn thân đã lìa khỏi chậu, thì ra bao nhiêu rễ đã thối hết, chẳng còn chiếc nào. Tôi rửa sạch cây và vỏ gỗ đi rồi mang trồng lại, nhưng cây cứ dần dần tàn lụi theo tháng ngày.

Tết năm đó con gái yêu quý của tôi lại tặng cho cây khác và ông chồng tôi cằn nhằn cả mấy tuần vì tội phí phạm tiền bạc. Cây này coi bộ khá hơn, vì con tôi có hỏi người bán kỹ càng và còn đem về một tờ chỉ dẫn bằng Anh ngữ. Lần này tôi không suy đoán này nọ nữa và làm theo đúng lời chỉ dẫn, nhưng cũng chỉ được hơn một năm cây lan bỗng ra hoa ở ngay giữa ngọn, rồi đi vào thùng rác.

Từ đó tôi thỉnh thoảng lại có một cây, lúc tôi để trong nhà lúc mang ra ngoài hàng hiên. Khi thì tươi tốt, khi thì bị rệp đốt chết dần chết mòn. Cây nào sống dai lắm cũng chỉ được một hai năm rồi lại chết. Những năm gần đây giá lan Hồ Điệp rẻ mạt rệp. Ngày cuối cùng tại hội hoa lan ở South Coast Plaza họ bán 'seo': 5 cây nhỏ trơ rễ với giá 15$. Thấy quá rẻ, không mua cũng uổng, tôi bèn mua về trồng thử xem sao.

Rút kinh nghiệm những lần thất bại khi trước, tôi để một hàng trên cửa sổ nhà bếp, phía trên chiếc bồn rửa chén, nơi đã có những cây sống gần 3 năm. Cửa sổ này có một chút nắng sớm nhưng đến 10 giờ là hết. Tôi lấy những chiếc dĩa cũ, gác 2 chiếc đũa rồi để chậu lan lên trên cho khỏi úng nước. Mỗi tuần tôi mang chậu xuống vòi nước và tưới cho thật đẫm, rồi bỏ lên chiếc đũa. Ngày hôm sau tôi mới tưới phân bón thứ 15-15-15, lần này tôi pha thật loãng, mỗi tuần một lần. Cây lan hình như được nuôi vào môi trường thích hợp cho nên lớn nhanh như thổi. Lá mọc dài và cứng cát, rễ to và xanh quấn quanh miệng chậu.

Thế rồi như trời thưởng công cho kẻ kiên gan bền chí, một chậu, hai chậu rồi 5 chậu đều ra hoa. Cây mầu hồng, cây mầu tím, cây mầu trắng, cây hanh hanh vàng xen lẫn với nhau. Tôi nghiệm ra rằng cây lan Hồ Điệp không ưa dời chỗ, không ưa quá nóng hoặc quá lạnh, nó cũng không ưa để ở ngoài hàng hiên. Mùa hè trong nhà nhiệt độ lên tới 90 độ F nó mọc ào ào, tôi tưới thêm nước và thêm phân nó càng mọc khỏe hơn, mỗi cây ra 2 dò hoa mà mỗi dò cao cả thước. Còn lá thì xanh tươi cứng cáp và dài tới 30 phân. Mùa đông nhiệt độ trong nhà chỉ còn 65-70 độ F, lan tuy không mọc nhưng vẫn tươi tốt vì có nắng chiếu vào. Thừa thắng xông lên, tôi mua thêm mấy cây nữa và mua toàn loại lá dài và lớn, như vậy dò hoa sẽ dài, cao vút và hoa rất lớn, mầu tuy không đẹp nhưng có hoa là quý rồi. Tôi nghiệm rằng những thứ này sống mạnh và sống dai hơn những loại hoa nhỏ mầu sắc tuy có đẹp hơn thật, nhưng hồng nhan thường hay yểu mệnh.

Những cây lan Hồ Điệp của tôi, bây giờ cây nào cây nấy đều sống lâu cả 6-7 năm trời. Hoa tuy không còn nhiều và lớn như trước, nhưng ước nguyện đã thành. Viết một vài hàng chia xẻ cùng các bạn chơi lan. À tôi còn quên một điều tối ư quan trọng là khi nào ấn ngón tay vào trong chậu mà thấy lún xuống là lúc phải thay vỏ vỏ gỗ rồi đó. Các bạn nhớ nhé! kẻo rồi lại bảo con mụ này dấu nghề. Chúc các bạn thành công mỹ mãn.

Phía trước là tình yêu

Mất quá nhiều thời gian theo đuổi tình yêu để rồi đánh mất. Nhưng có những tình yêu đến nhẹ nhàng như trong truyện cổ tích. Một câu chuyện tình yêu hay! 

Thanh Lâm 

Qua khung cửa kính của tầng 22, những dãy nhà chọc trời hiện ra sừng sững trước mắt tôi. Tất cả nhập nhòe như thể ẩn giấu những mật mã khó lý giải. Những luồng suy nghĩ cứ chồng chéo lên nhau khiến đầu tôi ong ong. Mọi thứ như thể sắp nổ tung, không chịu nằm yên trong bộ não tôi. Tôi cứ đứng bất động như vậy. Rồi tôi khẽ khàng rút di động, tìm dãy số quen thuộc và nhấn nút delete.


Ba năm - quá đủ cho một quãng thời gian phung phí. Bắt đầu từ hôm nay tôi phải chôn vùi một cuộc tình, cho nó tiêu tan không một dấu vết. Ba năm mới bẽ bàng nhận ra bạn gái mình đang quen cả mình lẫn thằng bạn thân. Cảm giác bị phản bội lời thề thật khủng khiếp.

Khung cảnh từ tầng 22 mọi hôm lung linh và luôn tạo cho tôi cảm giác thư thái, tưởng như rất gần bầu trời trong xanh, vậy mà lúc này tôi có cảm giác chống chếnh. Cảm giác của một người đang bay bổng trên cao bị bất ngờ đẩy xuống mặt đất tối sầm.

Cửa căn phòng bất ngờ bật mở, Duy Hưng – trợ lý của tôi hiện ra trước mắt. Có lẽ tôi đã quá tập trung mà không nghe thấy tiếng gõ cửa của cậu ấy:
- Thưa anh, xin lỗi anh vì tự ý mở cửa nhưng có một cuộc hẹn với một đối tác quan trọng vào lúc 3 giờ chiều nay.
+ Cảm ơn Duy Hưng, tôi mải nghĩ quá. Đầu tôi đau như búa bổ, làm ơn cho tôi xin một ly đen đá được không?
- Vậy anh đợi em một chút nhé!

+ À này, tôi có cái này. Món quà này dành cho một người bạn của tôi nhưng... Cậu có thể giúp tôi tặng ai cũng được không, chỉ cần đem nó đi xa khỏi tôi thôi.
- Dạ, được thưa anh.

Duy Hưng là trợ lý mẫn cán nhất mà tôi từng biết. Quan hệ giữa chúng tôi không phải là những người đồng sự đơn thuần. Ngoài giờ làm chúng tôi coi nhau như những người anh em thân thiết. Và tất nhiên nếu tôi không muốn nói điều gì thì cậu ấy cũng không bao giờ căn vặn.

Món quà đó đáng lý ra tôi sẽ dành cho Mai để kỷ niệm ba năm ngày chúng tôi yêu nhau. Một chiếc áo in hình mặt cười mà tôi rất thích. Tôi mua nó nhân một chuyến công tác Tokyo. Vô tình hình vẽ trên áo rất giống với biểu tượng mặt cười tôi vẫn vẽ mỗi lúc muốn thư giãn. Tôi có thể hình dung ra điệu bộ ngúng nguẩy của Mai:
- Em nghĩ là em thích một chiếc váy trong catalogue mới này hơn, anh ạ.

Và cô ấy sẽ kéo tôi lại với đống tạp chí model của cô ấy. Giữa những bộ mẫu nhằng nhịt ấy, cách tốt nhất để tôi không chóng mặt, nhức đầu là gật cho nhanh trước mọi lời yêu cầu rồi lách ra. Chắc chắn tôi sẽ ỉ eo để được ngắm cô ấy diện áo mặt cười một lần thôi, rồi sẽ tặng cô ấy đống váy kia. Chỉ cần một lần được ngắm cô ấy mặc chiếc áo đó là tôi thấy mãn nguyện rồi.

Vậy mà giờ tôi muốn nó tránh xa tôi càng nhanh càng tốt.

Choàng thêm áo và tôi đi tiếp đối tác. Tôi tự thưởng cho mình một ly Vin De Pays với hy vọng hương thơm trái cây đỏ chín, phảng phất mùi như quả anh đào đen, vị đậm, chát, nhẹ và mịn của nó sẽ đưa tôi vào giấc ngủ êm dịu. Nhưng dường như càng uống tôi càng tỉnh. Tan tiệc, tôi ra hiệu cho Duy Hưng đánh xe về trước. Một mình tôi đi bộ tới Link Café.

Tôi ngồi xuống bên cửa sổ, nơi có những dây leo vạn niên thanh rồi gọi một ly đen đá. Không gian yên ắng chợt bị khuấy động bởi tiếng MC:
- Rock thôi các bạn ơi!

Đã lâu lắm rồi tôi không nghe Rock. Mai không thích rock, cô ấy thích pop. Cô ấy cố gắng đào tạo tôi yêu thứ âm nhạc mà cô ấy thích. Và rồi không phải vì cô ấy mà những deadline công việc dày đặc khiến cho đam mê của tôi bị xếp xó.

Sân khấu trở nên sôi động lạ kì, cô ca sĩ nhỏ nhắn với mái tóc tém đầy tinh nghịch, cô ấy trẻ trung với áo pull, quần jean và chiếc boot lông khoẻ khoắn. Cô buộc một chiếc khăn rằn đầy cá tính. Tự tin với chiếc ghitar điện màu đỏ, cô ấy làm không gian nhỏ bé thực sự vỡ oà trong nhạc điệu “Vì tôi tự tin là chính tôi”. Hình như tôi cũng đứng dậy và nhún nhẩy từ lúc nào cùng với dòng người. Tôi đã thực sự chìm đắm trong rock, mê đi với độ sung của cô ca sĩ nhỏ. Dòng cảm xúc u ám của 5 phút trước bay biến đi đâu mất.

Như một thứ ma lực kì diệu, tối hôm sau tôi lại lái xe tới Link Café. Bức tranh hoa hướng dương ở góc trái căn phòng đã được thay bằng một bảng comment cho khách. Tôi lại gần, những dòng mess dễ thương của các cặp đôi yêu nhau làm tim tôi đau nhói. Tôi quay người, trở lại bàn thì bất ngờ va vào một cô gái. Cô gái cuống quýt xin lỗi tôi. Tôi ngước nhìn lên, bất ngờ tột độ vì chiếc áo cô ấy đang mặc: chiếc áo có hình mặt cười y chang chiếc áo tôi đưa cho Duy Hưng. Cô gái đi khuất tôi mới nhận ra đó là cô ca sĩ trong đêm hôm trước.

Buổi tối hôm đó, tôi hầu như chỉ chú ý đến chiếc áo của cô ca sĩ. “Có lẽ chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên, thiếu gì người có chiếc áo đó chứ”- tôi tự nhủ lòng mình. Quả thật chiếc áo đó rất hợp với cô gái. Trông cô ấy thật dễ thương dưới ánh đèn sân khấu.

Tôi đến Link Café nhiều hơn và đặt sẵn chiếc bàn quen thuộc, tôi đặt mỗi ngày một bông hồng cho cô gái rồi bí mật nhờ người phục vụ bàn gửi đến cô sau đêm diễn như một sự cảm ơn cô gái đã cho tôi những cảm giác đầy hứng khởi.

Như mọi ngày tôi lại đến Link Café và chờ sự xuất hiện của cô ca sĩ nhỏ. Thật kì lạ, tối nay cô ấy không đến, tôi tìm người quản lý để hỏi mới biết rằng cô ấy không phải ca sĩ. Tên cô ấy là Thuỵ Dương - một sinh viên Kiến trúc năm cuối đi làm thêm, cô ấy nghỉ để tập trung làm đồ án tốt nghiệp. Người quản lý từ chối tiết lộ mọi thông tin khác về cô.

Thuỵ Dương

Thật bất ngờ vì dạo này đêm diễn nào tôi cũng nhận được một bông hồng đỏ. Anh Nam - phục vụ bàn nhất định không cho tôi biết người tặng hoa. Tôi chỉ biết nhờ anh gửi thiếp cảm ơn đến người đó.

Rồi những ngày làm khoá luận tốt nghiệp cuốn tôi đi. Tôi phải xin nghỉ tạm thời ở Link Café. Thỉnh thoảng nhìn guitar điện tôi lại nhớ quay quắt cảm giác đứng trên sân khấu .

Tốt nghiệp với tấm bằng loại ưu, tôi được LaD - một công ty chuyên về thiết kế nội thất có tiếng đặc cách vào vòng tuyển dụng cuối cùng. Anh họ tôi làm ở công ty này nhưng kì thực tôi đã được đặc cách bằng chính khả năng của mình. Anh tôi hứa không can dự vào cuộc thi. Tôi bỏ ngoài tai tất cả ý kiến xì xào nói tôi hâm.

Cuối cùng ngày thi cũng đã đến. Chúng tôi lần lượt phải vào một phòng kín đối chấp trực tiếp với nhà tuyển dụng.

Trong lúc chờ đến lượt mình, tôi thư giãn bằng việc ngắm kiến trúc của toà nhà LaD. Lối kiến trúc và đồ nội thất đều rất ngẫu hứng, rất nhiều những chậu hoa xinh xắn được đặt hai bên lối đi. Khu giếng trời với dòng suối giả, những viên sỏi trắng khiến bầu không khí bí bách của công sở bị phá vỡ, tạo sự thư giãn và chiều sâu liên tưởng.

Cửa phòng th bật mở, tôi bước vào. Những nhà tuyển dụng của LaD trông thật trẻ trung và thân thiện. Cách phỏng vấn của LaD khiến ứng viên có cảm giác đang trong một cuộc trò chuyện tự nhiên vậy. Vì thế những ý tưởng về đồ nội thất trong phòng ngủ của bé được tôi trả lời khá tâm đắc.


LaD

Hôm nay là ngày đầu tiên những ứng viên trúng tuyển đến nhận việc. Vào giờ ăn trưa, văn phòng như được thổi một luồng không khí sôi động bởi một party nhỏ của những nhân viên mới. Ai cũng hồi hộp chờ đón sự xuất hiện của giám đốc. Đúng giờ, một chiếc bánh gatô lớn được đưa tới trước sự bất ngờ của tất cả mọi người. Cánh cửa bật mở, giám đốc xuất hiện trước sự vỗ tay tán thưởng của nhân viên. Ai cũng khen giám đốc tâm lý.

Trong thoáng chốc Thanh Lâm đổi sắc mặt vì ngỡ ngàng. Cô gái đang đứng trước mắt anh lúc này không ai khác chính là cô ca sĩ nhỏ ở Link Café. Còn Thuỵ Dương thì vẫn ngờ ngợ. Rồi cô à lên khi nhận ra anh. Để đỡ khó xử cho cô, anh làm quen với cô như tất cả những nhân viên khác.

Đầu tuần, Thuỵ Dương đến công ty sớm hơn mọi ngày. Văn phòng vắng tanh, chỉ có bác bảo vệ trực đêm chuẩn bị thay ca. Men theo cầu thang lên tầng hai, đứng từ xa Dương chợt thấy một bóng người đang tưới nước cho những bồn cây – đó là Thanh Lâm. Sau đó Thanh Lâm đến bảng tin vẽ hình mặt cười thật tươi, viết những lời chúc dễ thương cho nhân viên. Hình ảnh đó tạo cho Dương một ấn tượng đặc biệt. Dương đứng nép vào một bên, lặng yên ngắm sếp “tác nghiệp” rồi tìm cách rút êm.

Tối hôm đó, Dương trở lại với Link Café. Có một nỗi nhớ mơ hồ dâng lên trong lòng Dương. Dương tự hỏi liệu tối nay mình có nhận được hoa hồng của người khách đặc biệt đó không. Thật kì lạ là Dương nhận được đến 64 bông hoa, tổng số ngày Dương nghỉ làm. Tự nhiên Dương khát khao được chia sẻ với người đó chuyện mình đã trúng tuyển ở LaD, sự tò mò cứ lớn dần trong lòng cô bé.

Vào giờ ăn trưa, Lâm có việc đi ngang quầy ăn nhanh. Bất chợt Lâm gặp Duy Hưng đang ngồi ăn trưa với Dương. Cả hai cùng chào Lâm rồi mời Lâm ngồi cùng. Lâm sững người khi biết Dương là em họ của Duy Hưng. Từ lúc đó Lâm lờ mờ đoán ra chiếc áo Dương mặc chính là chiếc áo của Lâm. Lâm không hiểu được cảm xúc đang nhen nhóm trong trái tim mình.

Những ngày tiếp đó, ngày nào Lâm cũng nhận được những bức thư của cô ca sĩ nhỏ. Tất cả thư đều được trung chuyển nhờ Nam. Trong thư cô ca sĩ kể về công ty, kể về những bồn cây ở công sở và cả vị giám đốc tưới cây và dán sticker mặt cười mỗi sáng. Niềm hứng khởi của Dương lan sang Lâm. Lâm viết thư lại cho Dương, kể cho cô bé nghe về mẹ, về những góc thân yêu trong gia đình, về ban công lộng gió Lâm vẫn đứng để ngắm thành phố lúc lên đèn. Sự tin cậy đến giữa hai người lúc nào không biết. Bức thư gần đây nhất Lâm viết cho Dương, chỉ một dòng duy nhất: “Nếu anh nói anh yêu em thì em có tin không, em đã giúp trái tim tưởng đã chết của anh được hồi sinh em à?” Dương im lặng, cô bé không trả lời nhưng trái tim cô muốn nhảy ra khỏi lồng ngực, niềm hạnh phúc vỡ oà.

Tối nay, Dương lại đến Link Café. Cuối tuần nên quán đông nghịt. Cô bé tự hỏi anh ngồi ở đâu giữa rừng người xa lạ? Bất chợt ánh mắt cô bé chạm vào Lâm. Anh đang đứng ở cuối phòng. Biểu diễn xong, Dương bước xuống bục để chào Lâm. Hai người đến bên chiếc bàn quen thuộc Lâm vẫn ngồi, Lâm và Dương trò chuyện về niềm đam mê Rock. Dương bị bất ngờ vì sự hiểu biết của Lâm về Rock. Cách nói chuyện của anh làm cô bé nhớ anh chàng bí mật cồn cào, da diết. Trước lúc rời đi, Lâm quay lại:
- Trông Dương ôm hoa rất đáng yêu
+ Cảm ơn sếp, em thì thấy bông hoa này đáng yêu hơn.

Dương rẽ ra quầy định bụng chào anh Nam trước khi về thì bị anh Nam tra khảo:
- Cuối cùng thì anh chàng bí mật cũng chịu lộ mặt rồi hả?
+ Dạ…
Dương chưa kịp ú ớ thì anh Nam lại tiếp lời:
- Anh mà là con gái thì chắc anh đổ anh chàng đấy rồi. Anh chàng này lúc nào cũng ngồi ở góc khuất đấy. Mà anh cứ nghĩ anh ý sẽ đưa em về.

Rồi không kịp nghe anh Nam nói tiếp câu sau, Dương cuống cuồng chạy ra cửa, con tim thôi thúc Dương phải đuổi kịp anh. Lâm đang mở cửa xe, bất chợt anh khựng lại trước giọng nữ quen thuộc:
- Anh…

Người đang đứng từ xa gọi anh, không ai khác chính là Dương. Bờ vai cô run lên, cô bé thở không ra hơi. Và cô bé nhoà đi trong nước mắt. Lâm vứt cả chìa khoá xe xuống đất rồi lao ào đến bên cô. Cánh tay anh ôm choàng qua bờ vai cô bé, làm khăn giấy cho cô bé lau khô nước mắt:
+ Anh xin lỗi em, xin lỗi vì đã giấu em. Tại em im lặng mãi nên anh không dám nói. 

Phong lan đỏ

Thứ 2 ngày 10 tháng 11 năm 2008

Ngày nghỉ, tôi thường lang thang đi dọc đường Hoàng Hoa Thám xem hoa. Không biết tự bao giờ, con đường nhỏ hẹp này đã trở thành chợ hoa, cây cảnh. ở đây người ta bán đủ loại hoa, cây giống, cây thế, cây cảnh.

Có những loại hoa, loại cây có lẽ chỉ thấy ở đây chứ chưa nhìn thấy ở đâu. Thôi thì đủ loại. Từ các cây rong rêu mọc trong khe núi như cây tế, cây guột, cây dương xỉ, các loại hoa mọc trên rừng như hải đường, mẫu đơn, đến các loại hoa, lá lạ mắt mà người bán hàng nói được nhập từ Đài Loan, Thái Lan hay châu úc. Giá cả cũng thể trên trời, dưới đất. Nghe người ta nói giá đừng vội mua ngay mà cũng đừng hoảng sợ. Có thể cả chục triệu một cái cây cong queo mà họ bảo là thế rồng bay, phượng múa. Những người yếu tim thì đừng đi chợ hoa, cây cảnh.


Tôi rất thích hoa phong lan. Hầu như tất cả các cửa hàng bán hoa phong lan dọc đường Hoàng Hoa Thám và trên địa bàn Hà Nội tôi đều đáo qua một vài lượt. Những cửa hàng nào có nhiều loại hoa quý thì cứ độ vài tuần tôi lại ghé qua, xem có loài nào mới, nhất là những loại lan rừng. Lan rừng khác hẳn lan công nghiệp. Lan rừng hoa mới có mùi hương thơm còn lan công nghiệp thì hầu như không. Thì ra sự phát triển nhân tạo thật khó mà sánh được với sự phát triển của tự nhiên. Tự nhiên tức là từ hạt nảy thành cây rồi ra cành, ra nụ, nở hoa. Còn nhân tạo là người ta cắt một mẩu rễ, mẩu lá cho vào ống nghiệm, dùng chất hoá học kích thích nó ra rễ, phát triển thành cây. Đó là công nghệ nuôi cấy mô. Phong lan cấy mô bây giờ phát triển mạnh, cây lá xanh tươi, hoa nở tứ mùa, rất đẹp nhưng chẳng có mùi mẽ gì. Phong lan rừng thì ngược lại. Sự phát triển tự nhiên khiến con người trở nên bất lực. Một cây hoa phong lan xác xơ suốt mùa đông giá lạnh đột nhiên nứt ra tự thân một muống hoa. Cái muống ấy vươn dài, nụ nhú ra to dần. Và một buổi sáng ta ra vườn, thảng thốt khi bắt gặp một mùi hương thơm ngan ngát, quyến rũ đến nao lòng người.
Cũng do hay la cà ở các vườn lan nên tôi quen được một anh bạn cùng sở thích. Có hôm chúng tôi chạm nhau đến ba lần ở những vườn lan khác nhau. Thế rồi thành quen. Anh tên là Bản. Anh đúng là một tay chơi lan sành sỏi. Hầu như loài nào anh cũng biết tên, cả cách nuôi dưỡng, chăm sóc, nhiệt độ, ánh sáng ra sao, tưới nước thế nào. Có lẽ anh cũng như tôi, tuy thích hoa lan nhưng nghèo. Hai chúng tôi chủ yếu đi chợ hoa ngắm nghía cho thích mắt, lúc về cũng chỉ dám cắn răng mua một hai nhánh lan rừng độ vài chục ngàn mà đám đàn bà, con gái bày bán như bán rau ở hè đường.
Một hôm gặp tôi ở vườn Hoàng Lan, anh Bản hỏi:

- Ông có rỗi không?
- Rỗi! Chả rỗi thì còn đứng đây ngắm nghía phong lan được à?
- Phóng sang Gia Lâm đi!
- Làm gì?
- Sang vườn lan nhà lão Vũ! Mùa này chắc có nhiều giò phong lan nở hoa đẹp lắm.

Thì đi. Tôi và Bản phóng xe qua cầu Long Biên rẽ xuống bờ đê sông Hồng. Trời lắc rắc mưa bụi. Mùa Xuân đang đến rất gần. Cây cối ven bờ sông lộc non đang nhú. Tôi theo Bản rẽ vào một làng nhỏ ven đê. Đường làng lát gạch sạch sẽ. Đến một cái cổng sắt sét gỉ, Bản đập cửa rầm rầm. Hồi lâu mới thấy có người ra. Một gã đầu tóc bù xù, râu ria lởm chởm thò cổ ra hất hàm:

- Làm cái gì mà đập cổng như ăn cướp thế hả!
- Đại ca! Bọn em sang thăm đại ca đây!.
- Thăm mới chả viếng… - Gã vừa lẩm bẩm vừa mở khoá cổng. Tôi hơi nản vì thấy vẻ mặt gã có vẻ không thiện cảm lắm nên rất ngần ngại khi dắt xe vào cổng. Nhưng vừa qua cổng, cái cảm giác ngại ngần ấy của tôi vơi hẳn. Tôi ngỡ ngàng đứng giữa một vườn lan rừng. Những giò phong lan treo lúc lỉu trên giàn, buộc quanh trụ giữa bể nước hay cài trên chạc cây. Những chùm hoa phong lan đủ màu sắc. Hương thơm ngan ngát. Thấy tôi và Bản cứ mê mẩn ngắm hoa, gã chủ nhà khoát tay:
- Vào đi…
Nghe cách nói cộc lốc của gã tôi biết Bản là rất thân thiết với chủ nhà nên yên tâm hơn. Chúng tôi theo gã lên gác hai chui ra một cái ban công rộng. Trên ban công cũng lủng lẳng những giò phong lan đang nở. Giữa ban công trên một bộ bàn ghế nhỏ có một chai rượu và cái chén. Chắc gã đang nhâm nhi nhắm rượu thưởng hoa thì bọn tôi đến. Bản giới thiệu:

- Đây là anh Vũ, dân lan rừng thứ thiệt. Còn thưa “đại ca”, đây là…
- Cũng là “lính tráng” chứ gì?
Gã chủ nhà ngắt lời Bản. Tôi ngạc nhiên: - Sao anh biết em là lính?
- Cậu mặc thường phục hay có cởi truồng ra thì cũng vẫn biết là lính tráng. ồng đội với nhau, chỉ cần nhìn vào mắt nhau là biết! Cựu binh Trường Sơn đây!
Tôi phục tài anh Vũ. Anh đưa tay xiết chặt tay tôi. Tự nhiên tôi thấy thân thiết đã như từng gặp anh lâu rồi, cái mặc cảm lúc vào cổng tan biến. Anh Vũ kiếm thêm hai cái chén. Anh rót rượu rồi bảo “Làm một ly rồi hãy xem hoa!” Chúng tôi chạm cốc.
Anh Vũ giới thiệu một cách khá tỷ mỷ về từng loại phong lan. Thấy tôi cứ chăm chú nhìn một giò lan có chùm hoa màu đỏ thắm, anh bảo:
- Phong lan đai châu đấy! Loại này hoa nở vào mùa Xuân nên người ta thường gọi là “nghinh xuân”…
- Giò phong lan này “đại ca” Vũ quý nhất đấy! Có người trả mấy triệu mà anh ấy không bán. Bán quách đi anh ạ, lấy ít tiền mà nhậu rồi lại nuôi giò khác.
Nghe Bản nói vậy, nét mặt anh Vũ tối lại. Vẻ hứng khởi của anh khi nói về phong lan biến đi đâu mất. Anh lầm lũi quay lại bàn rượu rót thêm vào ly. Tôi cụt hứng kéo Bản quay lại chỗ anh. Anh Vũ run run nâng chén rượu lên. Khóe mắt anh như có nước. Tôi đoán câu hỏi của Bản đã vô tình chạm vào nỗi đau nào đó của anh. Tôi rụt rè: “Chắc giò phong lan ấy là kỷ niệm…” Anh Vũ khoát tay như ra lệnh: “Ngồi xuống!”
Chúng tôi cùng ngồi xuống chờ đợi. Tôi linh cảm anh sắp nói ra một điều rất hệ trọng của đời anh.

***********************

Câu chuyện của anh Vũ bắt đầu từ năm 1968. Đó là năm đầu tiên xe tăng quân đội ta vượt sông Thạch Hãn thâm nhập miền Nam chuẩn bị cho những trận đánh lớn. Anh Vũ kể: - Để tạo yếu tố bất ngờ nên việc đưa xe tăng vào chiến trường được giữ bí mật tuyệt đối. Nhiều đơn vị bộ binh cũng còn chưa biết đã có xe táng quân ta xung trận. Ngày ấy, tôi là trưởng xe. Đơn vị xe tăng ém trong rừng. Những chiếc xe tăng vùi mình trong cành lá và bùn đất đợi giờ xuất kích. Trong những ngày chờ đợi ấy tôi quen được một cô gái quê Kinh Bắc. - Anh Vũ ngừng lại ngước nhìn giò phong lan màu đỏ, giọng chùng hẳn xuống: - Cô ấy tên là Mây, thủ kho quân lương nơi chúng tôi thường đến nhận gạo, lương khô, thịt hộp, mì chính. Chúng tôi thân nhau lắm. Mây rất thích hoa phong lan. Mỗi lần đi rừng, cô gỡ những búi phong lan đem về gài lên mái nhà kho làm ngụy trang vừa không bị héo. Phong lan rừng là loài hoa rất lạ. Thân rễ bám vào cành cây nhưng nó không phải là loài tầm gửi. Lan sống chủ yếu nhờ sự tổng hợp chất dinh dưỡng từ không khí và hơi nước. Những cụm phong lan Mây buộc vào cột nhà kho, gài lên vách liếp vẫn buông rễ, xanh lá và ra hoa. Mỗi loài lan một loại hoa, một vẻ đẹp khác nhau.

- Mây cũng rất đẹp. - Anh Vũ bảo: - Giá không có chiến tranh, người con gái Kinh Bắc đôi mươi ấy cầm nón quai thao đi hội Lim thì khối kẻ xin “ở mãi không về…” - Anh Vũ ngậm ngùi: - Nhưng cô ấy chết rồi. Cái chết giữa tuổi hai mươi… Anh im lặng hồi lâu. Tôi và Bản không dám hỏi, sợ khơi thêm nỗi buồn của anh.
- Cũng là tại tôi! - Anh Vũ dụi mắt: - Tại tôi rủ cô ấy đi lấy phong lan... Hôm đi trinh sát chuẩn bị đường cơ động cho xe tăng, tôi phát hiện ở gần con suối cửa rừng trên cái cây cổ thụ lớn có một bụi phong lan tổ quạ và những khóm lan đai trâu sắp ra hoa. Nghe tôi nói, Mây thích lắm. Mây theo tôi đi lấy phong lan. Cài khẩu súng K54 vào bụng, tôi đu người lên cây. Những loài phong lan quý thường mọc ở những cành rất cao, rất khó lấy. Khi tôi vừa chui vào bụi phong lan tổ quạ um tùm giữa chạc ba của cái cây cổ thụ thì chợt nghe dưới gốc cây có tiếng Mây la hét, giẫy giụa. Vội vạch lá ngó xuống, tôi hốt hoảng thấy hai tên biệt kích mặc áo rằn ri đang vật lộn với Mây. Bọn chúng chợt phát hiện ra Mây khi cô đang khe khẽ hát bài “Người ơi người ở đừng về”. Tôi rút khẩu súng ngắn ra. Trong súng chỉ còn ba viên đạn. Cũng không thể bắn được vì hai tên biệt kích đang ôm chặt lấy Mây. Chúng xé toang cái áo cô đang mặc. Mây cố giẫy giụa và nhìn về phía ngọn cây gào lên thật to: “Đừng… đừng… đừng…” Tôi biết, Mây muốn bảo tôi không được nổ súng. Mây hiểu rất rõ nếu phát hiện ra tôi đang ở trong bụi phong lan tổ quạ trên cây thì chỉ cần một loạt đạn là tôi khó thoát. Có thể Mây còn lo bọn địch sẽ phát hiện ra vị trí ẩn giấu của những chiếc xe tăng T54 nữa. Hai tên giặc lôi Mây ra phía bờ suối. Những bàn tay bẩn thỉu của chúng buông súng chụp lấy đôi vú căng tròn của người con gái. Mây vùng vẫy chống cự quyết liệt. Bỗng một tiếng nổ vang lên. Khói bụi mù mịt. Lá cây rụng rào rào. Trong lúc vật lộn Mây đã giật được cái chốt an toàn quả lựu đạn US một tên biệt kích đang đeo ở thắt lưng…
Nét mặt anh Vũ trở nên u ám. Hình như nỗi đau ẩn khuất tự trong tim bỗng lại dội lên. Anh im bặt rất lâu. Lần này thì tôi không nhịn được, buột miệng hỏi:

- Sau đó thế nào hả anh?
- Cô ấy hy sinh. Tôi bị kỷ luật. Nhưng toán biệt kích không phát hiện ra nơi giấu những chiếc xe tăng T54. Nghe tiếng lựu đạn nổ những tên biệt kích đang lùng sục xung quanh vội co cụm lại bắn bừa bãi ra xung quanh một hồi rồi kéo hai cái xác đồng bọn rút lui. Mây được mai táng ở một hẻm núi. Tôi lấy một nhành phong lan cài lên hốc cây bên cạnh mộ Mây, nhặt một hòn đá hình tròn giữa dòng suối dùng dao găm khắc một chữ M chôn ở phía cuối ngôi mộ làm dấu. Mấy tháng sau có dịp đi qua ghé thăm Mây, tôi giật mình thấy khóm phong lan nở một chùm hoa đỏ tưươi như máu.


- Giống như loại kia phải không anh?
Tôi chỉ chùm hoa phong lan màu đỏ. Anh Vũ bảo:
- Thì chính là nó đấy!
- Thế ạ! - Tôi ngạc nhiên. Anh Vũ chậm rãi:
- Mấy năm trước. Tôi đưa gia đình Mây vào Quảng Trị tìm mộ cô ấy. Khi đến chỗ hẻm núi thấy trên hốc cây còn sót lại một nhành phong lan héo quắt. Tôi đem nó về nuôi. Chăm sóc mãi cây mới hồi lại rồi quen dần với thủy thổ ngoài này. Hai năm nay nó mới ra hoa. Thấy hoa lạ ai cũng hỏi mua nhưng chẳng bao giờ tôi bán.
Nói đến đây, anh Vũ đứng dậy. Anh kéo chúng tôi ra phía hòn non bộ đắp ngay trên ban công tầng hai dưới giò phong lan màu đỏ. Anh chỉ vào một hòn đá hình tròn màu trắng ngà đặt ở giữa bảo: “Khi bốc mộ Mây, tìm thấy hòn đá khắc chữ M để đánh dấu ngày ấy, tôi đã đem về đặt ở đây…”
Tôi bần thần trước câu chuyện của anh Vũ, hết nhìn chùm hoa phong lan màu đỏ lại nhìn hòn đá khắc chữ và nghĩ về một thời chúng tôi ở chiến trường.
Mùa Xuân đang về. Muôn hoa, muôn sắc. Nhưng ai biết có một chùm hoa phong lan đỏ nở như những giọt máu đang rơi…

Lan hồ điệp - quà tặng cho ngày Tết

Tặng hoa vừa là nét đặc trưng văn hóa, vừa là nghệ thuật trong giao tiếp bởi nó thể hiện sự chu đáo và tấm lòng của người biếu.

Không chỉ là sứ giả truyền tải cảm xúc một cách nhẹ nhàng, hoa còn mang đến cho chúng ta vẻ đẹp tinh khiết của tự nhiên, nét quyến rũ, sự sang trọng cho không gian sống. Hội tụ đầy đủ những vẻ đẹp ấy, lan hồ điệp là quà tặng phù hợp cho khách hàng, đối tác, bạn bè và những người thân yêu trong dịp Tết này.
Bạn có thể trưng bày chậu lan hồ điệp ở văn phòng, phòng khách, bàn làm việc, phòng ăn hay phòng ngủ. Những cành lan sẽ mang lại sự hài hòa cho mọi không gian sống.
Tại Flower box Orchid, lan hồ điệp không chỉ có màu sắc đa dạng như trắng, hồng, tím, vàng chanh hoặc sọc, viền, đốm trắng... mà còn có nhiều loại khác nhau để bạn lựa chọn. Đó là những chậu "lan hồ điệp nhí" có hoa nhỏ, màu sắc rực rỡ, chậu lan dáng cao, cánh hoa dày và lớn.
Đặc biệt, Flower box Orchid có "lan hồ điệp nữ hoàng", chiều cao hơn 1m với hơn 20 bông xếp đều 2 bên cành và rủ xuống tận gốc, tạo nên một dãy hoa lộng lẫy, sang trọng.
Đến với Flower box Orchid, bạn sẽ hài lòng với những chậu lan hồ điệp đẹp mắt, được nghệ nhân của cửa hàng tư vấn cách lựa chọn, trang trí, chăm sóc và bảo quản một cách cẩn thận, tỉ mỉ. Tại đây, chỉ với 250.000 đồng, bạn đã có thể sở hữu cho mình một chậu lan hồ điệp ưng ý. Ngoài ra, nhà cung cấp còn có bộ phận dự án nhằm phục vụ cho các đơn đặt hàng số lượng lớn cho doanh nghiệp với những ưu đãi đặc biệt về giá.
Với chất lượng hoa bảo đảm, dịch vụ chu đáo và khả năng cung cấp số lượng lớn, Flower box Orchid là địa chỉ tin cậy, đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng
Trong dịp Tết này, Flower box Orchid có 2 chương trình khuyến mãi: giảm giá 20% và ưu đãi 50.000 đồng dành cho những khách hàng nhận được voucher. Để biết thêm chi tiết, liên hệ hệ thống cửa hàng của Flower box

Ứng dụng công nghệ trồng lan hồ điệp: Phương pháp canh tác mới hiệu quả

Lan Hồ điệp là loại hoa cao cấp có giá trị thẩm mỹ và giá trị kinh tế cao, sản phẩm có sức tiêu thụ lớn và bán rất được giá, mang lại nguồn lợi kinh tế khá lớn cho người trồng hoa. Nhưng những năm trước đây, loài hoa quý này vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường Việt Nam nói chung, của Quảng Ninh nói riêng. Theo kết quả điều tra của Viện Nghiên cứu Rau quả giai đoạn từ 2005 trở lại đây, chỉ tính riêng miền Bắc mỗi năm đã tiêu thụ vào khoảng 70-80 vạn cây lan Hồ điệp vào dịp Tết. Tuy nhiên, nguồn cung chủ yếu vẫn phải nhập về từ Trung Quốc, Đài Loan vì sản xuất trong nước hầu như chưa đáp ứng được do quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, chủng loại sản phẩm đơn điệu, không có giống mới. Mặt khác, công nghệ nuôi trồng còn quá lạc hậu, chưa có những mô hình hiện đại, tập trung sản xuất trên quy mô lớn như của thế giới và chưa nắm được kỹ thuật xử lý thúc hoa theo ý muốn để chủ động cung cấp hoa vào các dịp lễ, tết.

Kỹ sư Bùi Trọng Hải (bên trái) đang theo dõi, điều chỉnh thông số khí tượng phục vụ cho việc chăm sóc hoa.
Trước thực tế trên, Trung tâm Khoa học và Sản xuất lâm nông nghiệp Quảng Ninh  đã quyết tâm đầu tư nghiên cứu, tìm ra giải pháp xây dựng hệ thống nuôi trồng và xử lý tại chỗ cây lan Hồ điệp ngay tại vùng thấp ở quy mô phù hợp với điều kiện trong nước, góp phần đẩy mạnh việc nuôi trồng theo mô hình công nghiệp, hiện đại để tạo ra những sản phẩm hoa cao cấp phục vụ nội tiêu và hướng tới xuất khẩu, giảm dần nhập nội. Với quyết tâm đó, Trung tâm Khoa học và Sản xuất lâm nông nghiệp Quảng Ninh đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ "Nhà màng nylon kín + máy lạnh" chủ động điều chỉnh môi trường, thiết lập hệ thống nuôi trồng và điều khiển tại chỗ cây lan Hồ điệp. Theo kỹ sư Bùi Trọng Hải, Quản đốc xưởng lan công nghiệp của Trung tâm, nếu theo cách nuôi trồng cũ thì giống lan Hồ điệp của Hà Lan chỉ tuyển chọn được một giống phù hợp với điều kiện nuôi trồng ở miền Bắc là HL3. Viện Nghiên cứu Rau quả cũng đã nhập nội 7 giống Hồ điệp từ Hà Lan, từ đó tuyển chọn được 2 giống là  LVR2, LVR4. Nhưng với phương pháp mới này, năm 2008 và năm  2009, Trung tâm đã nhập nội tập đoàn giống Hồ điệp từ Trung Quốc với 30 giống đa dạng về màu sắc, kiểu dáng hoa. Do chủ động khống chế được các điều kiện bất thuận của thời tiết nên hầu hết các giống đều sinh trưởng, phát triển tốt. Khác với phương pháp xử lý thúc hoa truyền thống là nuôi trồng và thúc hoa ở hai nơi khác nhau (khi nuôi trồng thì ở vùng thấp có nhiệt độ cao, khi xử lý thúc hoa phải đưa cây lên vùng núi cao có nhiệt độ thấp), Trung tâm đã kết hợp cả quá trình nuôi trồng và xử lý thúc hoa đều diễn ra tại chỗ ngay tại nhà màng nuôi trồng cây  ở vùng thấp bằng cách chủ động điều tiết nhiệt độ bên trong nhà màng để điều khiển thời gian ra hoa. Cụ thể: Tại nhà nuôi trồng hình thành hai chế độ nhiệt độ khác nhau: ban ngày nhiệt độ cao, ánh sáng mạnh để cây ở pha sinh trưởng sinh dưỡng, ban đêm nhiệt độ thấp để cây ở pha sinh trưởng sinh thực. Để làm được điều này, từ kết cấu ban đầu của nhà màng nuôi trồng phải tiến hành lắp đặt bổ sung hệ thống máy lạnh công suất lớn nhằm chủ động hạ nhiệt theo yêu cầu. Đồng thời cho dựng bổ sung thêm một vách nylon tạo thành nhà màng có vách kép để tăng độ bảo ôn của nhà màng, giúp làm tăng hiệu quả làm lạnh mà vẫn đảm bảo đủ ánh sáng nuôi cây bên trong nhà màng. Với cách làm này, tại thời điểm đưa cây vào xử lý thúc hoa (tháng 8 - tháng 9 dương lịch) khi nhiệt độ bên ngoài vào buổi tối vẫn còn cao (TB~~24-25oC) thì khi chạy máy lạnh nhiệt độ bên trong nhà màng có thể xuống 17-18oC, tạo ra sự chênh lệnh về nhiệt độ ngày/đêm 7-10oC, đồng thời độ lạnh đủ thấp để thúc đẩy quá trình phân hóa mầm hoa. Tùy theo giống, sau 20-40 ngày xử lý nhiệt độ thấp tại chỗ, cây đã hình thành mầm hoa, nuôi trồng tiếp sau 3-4 tháng sẽ cho hoa thương phẩm...
Ông Lê văn Toán, Giám đốc Trung tâm, cho biết: "Thực hiện giải pháp này, chúng tôi đã áp dụng triển khai với trình độ kỹ thuật và vật tư trong nước hiện nay mà không đòi hỏi phải có những vật tư hóa chất, máy móc thiết bị hiện đại ngoại nhập, nguồn vốn đầu tư ban đầu không lớn. Do vậy, có thể ứng dụng rộng rãi trên quy mô công nghiệp, đồng thời thiết lập được hệ thống nuôi trồng quy mô công nghiệp, hiện đại từ giai đoạn ươm cây con,  nuôi cây trưởng thành đến xử lý thúc hoa tại chỗ. Niên vụ 2008-2009 Trung tâm đã nuôi trồng và xử lý thúc hoa thành công 1,2 vạn cây lan Hồ điệp thương phẩm và vào dịp Tết Canh Dần, năm 2009-2010, là 3,5 vạn sản phẩm. Năm 2010-2011, Trung tâm dự kiến nuôi trồng 5 vạn cây để phục vụ dịp Tết Nguyên đán đang tới gần. Với hiệu quả kinh tế lớn nên đây là tiền đề quan trọng để Trung tâm tiếp tục đầu tư phát triển, đẩy mạnh quy mô nuôi trồng sản phẩm này".
Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế lớn, giải pháp kết hợp nuôi trồng và xử lý thúc hoa tại chỗ của Trung tâm còn mở ra một phương pháp canh tác mới, một lĩnh vực sản xuất mới phù hợp với điều kiện ở những vùng thấp, hình thành một nền nông nghiệp canh tác trên nền công nghệ cao cho phép tạo ra những sản phẩm có chất lượng và khả năng cạnh tranh cao, giảm dần nhập nội. Qua đó đã cung cấp cho thị trường nhiều sản phẩm hoa cao cấp với chủng loại, màu sắc, kiểu dáng đa dạng, đáp ứng được nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của người tiêu dùng. Bởi vậy mà chính giải pháp này của Trung tâm đã đạt giải Nhất tại Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ninh lần thứ 3-2011.
Thu Hương (Sở KH&CN)

Hoa lan Tết: Đến hẹn… giá lại lên

Nắm được nhu cầu chơi hoa lan ngày Tết của thượng khách Hà Thành, các chủ kinh doanh ồ ạt nhập hoa và tự đề ra những mức giá cao ngất ngưởng. Chỉ ngay trong nội thành, cùng một loại hoa nhưng giá đã chênh nhau gấp đôi, gấp ba.



Nhiều khách đến chọn lan những ngày giáp tết
Giá lan tăng vọt

Dịp Tết cũng là lúc hoa lan lên ngôi, loài hoa này được ưa chuộng nhờ vẻ đẹp cao sang và độ bền của nó. Nắm bắt được nhu cầu mua hoa lan ngày Tết, những người buôn hoa có cơ hội để “tung hô” giá hoa tăng vọt so với ngày thường.

Trong năm, một nhành hoa Địa lan hay Hồ điệp được bán ra với giá khoảng 70 nghìn đồng, nhưng những ngày giáp Tết, giá là 150 nghìn đồng. Giá lan ở Hà Nội đang tăng từng ngày.

Anh Huân (xã Đại Thành – huyện Quốc Oai – TP Hà Nội) là chủ một vườn lan tại Hoài Đức nói: “Thường thì năm nào cũng vậy, thời điểm này là lúc lan bán rất chạy nên các cửa hàng kỳ vọng vào dịp Tết nhất. Thời tiết lạnh, chăm sóc lan khó nên giá tăng cao cũng là chuyện bình thường”.

Địa lan, Hồ điệp, Vanđa là những loại lan được ưa chuộng nhất vào ngày tết trong giống lan nuôi, đặc biệt với các màu nổi bật như tím và vàng. Chính vì vậy, giá cũng biến đổi theo sức hút của chúng với khách hàng.


Lan Hồ điệp – một loại lan được ưa chuộng nhất vào dịp tết vì có thể chơi lâu và giá cả khá hợp lý

Chị Phương (454 Hoàng Hoa Thám – Quận Ba Bình – Hà Nội), nhân viên Công ty TNHH TM & DV Vương Hoa cho biết: “Giá lan gần như năm nào cũng tăng, nhưng cũng tùy thuộc vào nhu cầu của khách hàng và số lượng lan nhập về. Cửa hàng tôi bán lẻ là chủ yếu. Người dân mua về chơi tết hoặc tặng thì thường mua bình khoảng 1,8 - 2 triệu đồng, mỗi bình ghép khoảng 7 đến 9 tai lan”.

Không chỉ lan nuôi, giá lan rừng cũng tăng “chóng mặt”. Nhất là với các gốc lan to, nhiều nhánh, nhiều tầng, thế nghệ thuật và kịp nở hoa đúng vào ngày Tết thì giá chênh gấp 2, 3 lần ngày thường. Có những gốc lan được chào mời với mức cả chục triệu đồng. Đơn cử cái giá 15 triệu đồng cho một gốc ghép 17 tai hoa lan Đai Châu, 9 triệu đồng cho gốc ghép 10 tai hoa.


Gốc lan Đai châu trị giá 9 triệu đồng

Một loại hoa nhiều mức giá

Khảo sát một vài điểm chuyên kinh doanh các loại hoa lan ở Hà Nội có thể thấy giá cả có sự chênh lệch lớn. Ngay trên cùng một tuyến phố, giá lan giữa các cửa hàng đã khác nhau.

Cùng một giỏ đơn và loại hoa giống nhau nhưng tại 2 cửa hàng trên đường Hoàng Hoa Thám có 2 mức giá chênh nhau tới… một nửa: 350 nghìn đồng và 600 nghìn đồng. Nếu không sành chơi, khách hàng rất dễ bị “hớ”.


Giá lan mỗi nơi mỗi kiểu, khách hàng không thạo rất dễ bị mua hớ

Bác Đào Thị Trang (quận Ba Đình - Hà Nội) một khách hàng vừa hỏi giá tại cửa hàng, sửng sốt: “Sao cùng một loại lan mà bên kia bán có 15 nghìn đồng một tai, cửa hàng này bán tới 150 nghìn, gấp gì mà những 10 lần không biết”.

Tại chợ hoa Quảng Bá (đường Âu Cơ - quận Tây Hồ - Hà Nội), trung bình một bình hoa Địa lan và Hồ điệp cao giá hơn khoảng 100.000 đồng so với ở Hoàng Hoa Thám.

Cũng tại chợ hoa này, cùng là bình lan được ghép từ 15 tai Địa lan vàng nhưng có cửa hàng đề giá 6 triệu đồng, có hàng bán 9 triệu đồng.

Chị Đặng Thị Thái, người bán hoa tại chợ Quảng Bá, cho hay: “Giá chênh lệch nhau là chuyện đương nhiên. Phải cạnh tranh thì mới cớ lời cao chứ, với lại cũng tùy vào kiểu khách hàng mà chúng tôi báo giá khác nhau. Mua nhiều thì có giảm một chút, trừ phí vận chuyển”.

Tuy nhiên với mong muốn làm đẹp cho căn nhà trong ngày Tết, có vẻ như một chậu lan “hớ” vài trăm nghìn cũng không phải là vấn đề quá lớn với người mua. Bởi như thực tế mọi năm cho thấy, cứ đến tầm 29-30 Tết là mọi chậu lan đều tìm được chủ mới.



Vũ Thúy - Trần Hằng
Theo Dantri

Cách chăm sóc hoa lan Hồ Điệp sau khi chơi hết hoa

lan Hồ Điệp với màu sắc rực rỡ và độ bền cao hiện đang là loại lan được ưa chuộng để trưng bày trong dịp Tết Nguyên đán hàng năm.

Các cây lan Hồ Điệp trưng bày Tết thường được ghép vào các chậu lớn tạo nên những giò lan rực rỡ. Tuy nhiên, sau Tết, đa phần các cây lan này bị chết hoặc không thể phát triển hoặc lụi dần do người chơi không mấy quan tâm đến nó hoặc chưa biết chăm sóc nó ra sao sau khi tàn hoa.

Sau đây, cobebandiem xin chia sẻ cùng các bác cách xử lý và chăm sóc cây lan Hồ Điệp sau khi tàn hoa. Kính mong các bác cùng chia sẻ và thảo luận.
Muốn cho cây sống sót và nhanh phục hồi, thì sau Tết, khi 2/3 số hoa trên các cần hoa đã tàn ta nên dỡ chậu lan ghép ra từng cây một để trồng và chăm sóc.

Cây lan Hồ Điệp sau khi tàn hoa và bị quăng quật trong Tết, ra Giêng thường tong teo
Dùng kéo cắt bỏ ngồng hoa, cách mắt ngủ cuối cùng trên cần hoa khoảng 3cm (không nên cắt sát cần cuống, dễ làm dập gãy lá và dễ bị thối lan vào thân cây. Chỗ mắt ngủ còn lại trên cần hoa có khả năng cho ra cây con, dùng bông y tế chấm ít thuốc atonic kẹp vào chỗ mắt ngủ khoảng 1 tuần, rồi mở ra, sau 1-2 tháng có khả năng ra cây con)
Do việc ghép lan thành chậu lớn hoặc do quá trình vận chuyển hoa trong dịp Tết, cũng như cách chăm sóc của người chơi hoa mà sau Tết các lá cây lan Hồ Điệp rất dễ bị hỏng, vàng úa hoặc nhiễm nấm bệnh

Lá này bị dập gãy dẫn đến vàng và thối lan ra, mặt dưới lá có nhiều vết bệnh
- Đối với các lá bị bệnh ít, tỉ lệ vàng úa chưa quá 1/3 lá thì ta cố gắng giữ lá đó lại bằng cách dùng dao lam hoặc dao thật sắc, khoét bỏ phần bị lá bị hỏng
- Đối với các lá bị bệnh nhiều, mặt sau lá có dấu hiệu nấm, nhện loang rộng....nên cắt bỏ hoàn toàn tránh hậu họa
Sau khi xử lý phần trên lá, Tiếp theo, xử lý phần gốc và rễ

Rút cây ra khỏi bầu nhựa, Quan sát rễ cây
Đa phần các cây Hồ Điệp được trồng công nghiệp bằng rêu nước, dịp Tết do người nhà vườn hoặc người chơi tưới nước nhiều, do vận chuyển, do cắm que sắt uốn hoa,...làm cho rễ cây bị thối rất nhiều.

Sau khi rút bỏ bầu nhựa:

- Nếu thấy rễ cây vẫn còn tươi xanh, thối ít thì ta cố gắng giữ nguyên cả bầu của cây, dùng kéo sạch cắt bỏ tất cả các rễ thối, để nguyên các rễ vẫn còn tươi xanh
Bôi vôi, hoặc sơn móng tay, hoặc thuốc làm liền da cây, hoặc keo 502,...vào tất cả các vết cắt
Đặt nguyên bầu cây vào chậu, dùng dây cố định chặt gốc cây lan không cho lung lay
Đổ dớn cọng đã xử lý nấm vào xung quanh chậu vỗ nhẹ cho hơi chặt, không phủ kín lên gốc để quan sát sự phát triển của rễ cây.
Nếu rễ cây bị hỏng nhiều, gỡ bỏ toàn bộ phần rêu nước trong bầu cây để cắt rễ thối, Cắt bỏ toàn bộ các rễ bị thối hoặc dập gãy, Bôi vôi, keo... vào vết cắt
Bỏ ít xốp vào đáy chậu, thêm ít đá vào dưới cho "đầm" chậu. Rải một lớp dớn cọng vụn lên trên
Cây bị cắt gần như hết rễ nên rất khó đứng vững trong chậu. Dùng một thỏi xốp hình chữ nhật, đặt vào chính giữa gốc cây, cho cây " ngồi lên cục xốp đó. Buộc dây vào gốc và buộc cố định chắc chắn sang 2 bên không cho cây bị lung lay khi cầm chậu lắc qua lắc lại
Xong rồi, phủ ít dớn cọng vụn ngập 2/3 bộ rễ, không phủ sát gốc. Các cây đã được trồng lại hoàn chỉnh
- Để cây vào chỗ mát, tránh mưa tuyệt đối, để khô khoảng 3 ngày sau thì tưới đẫm toàn bộ chậu 1 lần

- Pha phân bón B1 hoặc thuốc kích thích tăng trưởng như Atonic, K/H, Thiên Hải Ngọc, Rong Biển,....thật loãng, tỉ lệ 1/2 thìa cà phê cho 20 lít nước phun sương ẩm hàng ngày.

- khoảng 1-2 tuần sau, các rễ mới nhú ra,đợi khi rễ non cắm vào giá thể thì đổ thêm 1 lớp mỏng dớn cọng vụn nữa vào
- sau 1-2 tháng cây phát triển ổn định trở lại, bón phân, tưới nước bình thường
LƯU Ý:
- Ngoài giá thể là dớn cọng có thể trồng cây lan Hồ Điệp bằng than củi, gạch non, dớn mềm (với điều kiện che mưa tuyệt đối),....chậu trồng cũng có thể dùng chậu đất nung
- Cây hồ điệp thường bị chết do gặp mưa dầm, do đó, khi trồng cây hồ điệp nếu có điều kiện che mưa dầm tuyệt đối được mà vẫn đủ sáng là tốt nhất, tỉ lệ cây sống và phát triển trên 90%.
(Cobebandiem, sưu tầm trên internet)

Những cánh Lan Hồ Điệp tri ân thầy cô giáo

Nằm trong hoạt động chào đón ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, Flower box đã có chương trình tặng hoa tri ân thầy cô tại các trung tâm nuôi dưỡng trẻ khuyết tật mồ côi tại 4 trung tâm trong thành phố Hồ Chí Minh: Trung tâm nuôi dưỡng bảo trợ trẻ em Gò Vấp, trung tâm Giáo dục trẻ khuyết tật quận 4, trường tư thục Giáo dục chuyên biệt Niềm Tin và trung tâm bảo trợ trẻ em tàn tật mồ côi Thị Nghè với món quà là những cành lan Hồ Điệp và vật phẩm cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của các bé.

Những phần quà nhỏ bé không đủ để Flower box nói hết lòng biết ơn đến tất cả quý thầy cô đã hết lòng nuôi dạy các em nhỏ mồ côi, tật nguyền. Loài hoa ấy sẽ mang những lời tri ân trong sáng và thuần khiết nhất mà Flower box dành tặng thầy cô. Nếu lan Hồ Điệp là những cánh bướm xinh đẹp, tô thắm cho cuộc đời thì hình ảnh người thầy cũng là những cánh bướm tri thức cần mẫn vun đấp vẻ đẹp tâm hồn cho thế hệ tương lai.... Nhân dịp chào mừng ngày 20/11, Flower box dành tặng 50,000đồng trên mỗi hóa đơn khi mua hoa tại các cửa hàng trên địa bàn Tp. HCM. Chương trình đến hết ngày 31/11. lan Hồ Điệp

vì sao lan hồ điệp không ra hoa ?

Hỏi: Năm 2007, tôi mua một số cây lan Hồ Điệp nuôi cấy mô (mới có 2 lá nhỏ) của một viện nghiên cứu tại Hội chợ và triển lãm Nông nghiệp Việt Nam (số 2 Hoàng Quốc Việt - Hà Nội). Theo chị nhân viên gian hàng thì loại cây có 2 lá sẽ ra hoa sau 2 năm trồng và chăm sóc, cây 4 lá sẽ cho hoa vào dịp Tết Nguyên đán. Mặc dù được chăm bón đầy đủ, cây sinh trưởng tốt, lá to và xanh nhưng đã hơn 2 năm mà cây vẫn không ra hoa. Xin quí báo cho biết nguyên nhân và cách chăm sóc để các chậu hồ điệp ra hoa? (Hoàng Văn Thái – Khu tập thể Nghĩa Đô - Hà Nội).
Trả lời: lan Hồ Điệp là một loại hoa cao cấp, có giá trị kinh tế cao, tuy nhiên lại rất khó tính, có các yêu cầu sinh thái khắt khe, người trồng phải có những hiểu biết nhất định và thiết bị cần thiết để có thể chủ động điều tiết được nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm môi trường thích hợp cho mỗi giai đoạn sinh trưởng khác nhau thì cây mới có thể ra hoa được.
Khác với các giống lan Hồ Điệp bản địa có thể ra hoa bình thường nếu có chế độ chăm sóc tốt: bón phân đầy đủ, ánh sáng, nhiệt độ thích hợp thì các giống nhập nội có nguồn gốc ôn đới bắt buộc phải trải qua một thời gian lạnh để phân hóa mầm hoa (xuân hóa) rồi cây mới ra hoa được. Các cây hoa bạn mua chưa được xuân hóa vì còn nhỏ (mới có 2 lá) nên nếu trồng và chăm sóc trong điều kiện bình thường ở Hà Nội thì cây không thể ra hoa.
Kinh nghiệm cho thấy: vào giai đoạn sinh trưởng, khi cây có trên 4 lá to, khỏe mạnh (khoảng 1 năm sau trồng, tức sau thay chậu lần 2 hoặc 3) cần làm lạnh khoảng 2-3 tuần để kích thích hình thành chồi hoa. Yêu cầu nhiệt độ tối thiểu khoảng 16-18oC, tối đa 23oC, trung bình ngày đêm 19-19,5oC; độ chiếu sáng cần khoảng 5.000-6.000 lux. Giai đoạn nở hoa, yêu cầu nhiệt độ tối thiểu khoảng 19oC, tối đa 25oC, trung bình 21-22oC. Có thể dùng 1-2 lớp lưới hoặc tôn nhựa màu sáng để che chắn bớt ánh sáng, nhất là các tháng mùa hè có nhiệt độ trên 35oC. Để đáp ứng các yêu cầu sinh thái nói trên nhất thiết phải chuẩn bị nhà trồng theo kiểu 2 mái để có thể khống chế được các yếu tố nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm theo yêu cầu của cây vào từng giai đoạn nhất định.
Với những cơ sở kinh doanh lớn họ thường xây dựng 2 nhà lưới cho 2 giai đoạn trồng và chăm sóc, trong đó có 1 nhà được trang bị các thiết bị làm lạnh để giúp cây phân hóa mầm hoa thuận lợi. Với những đơn vị trồng hoa có qui mô nhỏ không có điều kiện đầu tư xây dựng các nhà lưới có thiết bị làm lạnh mà ở gần các điểm có khí hậu mát, lạnh như Sa Pa (Lào Cai), Tam Đảo (Vĩnh Phúc), Đà Lạt (Lâm Đồng)…, có thể trồng và chăm sóc hoa ở đồng bằng, đến khoảng tháng 7 thì chuyển cây lên khoảng 2 tháng cho cây phân hóa mầm hoa rồi lại chuyển về chăm sóc cho đến khi cây ra hoa, như vậy sẽ tiết kiệm được chi phí.
- Chế độ chăm sóc: Ngoài các điều kiện về nhà trồng như đã nói ở trên thì chế độ chăm sóc đặc biệt quan trọng. Cây con nuôi cấy mô từ khi bắt đầu đưa vào chậu cho tới khi ra hoa xuất bán thường phải trải qua ít nhất 2-3 lần thay chậu (thay giá thể có bổ sung dinh dưỡng) mất khoảng 24 tháng. Trong giai đoạn sinh trưởng cần giữ nhiệt độ khoảng 23oC, không thấp hơn 20oC, hệ thống thông gió hoạt động tốt. Mùa hè che bớt 80-90% ánh sáng, mùa đông từ 60-70%.
Sau trồng 1 tháng bón thêm phân NPK 30-10-10 pha 30-40mg/lít nước phun 7 ngày/lần. Thay chậu lần 1 sau trồng 4-6 tháng khi khoảng cách giữa 2 lá đạt 12cm bằng chậu có đường kính 8 cm, bỏ giá thể cũ thay giá thể mới. Trong 3-5 ngày đầu không cần tưới nước; sau 10 ngày tưới nước và tiếp tục chăm sóc bình thường cho đến khi cây có trên 4 lá khỏe mạnh mới có khả năng phân hóa mầm hoa. Phun NPK 30-10-10 (pha 40mg/lít); có thể bổ sung thêm các loại phân bón lá khác như Komix, Thiên nông.
Thay chậu lần 2 sau trồng từ 16-20 tháng, khoảng cách giữa 2 lá đạt khoảng 18cm bằng chậu có đường kính 12cm. Che bớt ánh sáng: mùa hè giảm từ 60-70%, mùa đông giảm 40-50%, nhiệt độ 28-30oC, ẩm độ 70-85%. Sau chuyển chậu lần 2 khoảng 5-6 tháng, cây có trên 4 lá là chuẩn bị ra hoa. Trong thời gian này cần duy trì nhiệt độ thấp từ 18-25oC hoặc nhiệt độ chênh lệch ngày đêm từ 8-10oC.lan Hồ Điệp có hoa liên tục do đó xử lý nhiệt độ thấp càng dài thì hoa càng nhiều, khoảng cách giữa các hoa trên cành càng ngắn.
Nhiệt độ >25oC không thể phân hóa mầm hoa, thấp <15oC thì không ra nụ, ra hoa. Khi thấy cây nhú hoa tưới phân NPK 6-30-30 pha nồng độ 2g/lít nước, phun 7-10 ngày/lần để cho hoa mập hơn, màu sắc đẹp hơn, tươi lâu hơn. Trước khi xuất bán 1-2 tháng nên để hoa nơi thoáng mát, nhiệt độ thích hợp 20-25oC, ánh sáng che bớt 70% hoa sẽ tươi hơn, bền hơn. Khi cây nở lan Hồ Điệp không nên tưới nước hoặc dinh dưỡng lên hoa dễ làm hoa bị úng hoặc cháy. Khi hoa nở gần tàn nên cắt ngay cành và tưới NPK 30-10-10 để dưỡng cây cho trà hoa sau.
Công Hào

kỹ thuật trồng và chăm sóc phong lan

Nếu trồng lan kinh doanh cần thiết kế khung giàn lan làm bằng sắt chắc chắn, đảm bảo bền, chống gió bão. Giàn che ánh sáng dùng lưới màu xám hay xanh đen.
1- THIẾT KẾ VƯỜN
Nếu trồng lan kinh doanh cần thiết kế khung giàn lan làm bằng sắt chắc chắn, đảm bảo bền, chống gió bão. Giàn che ánh sáng dùng lưới màu xám hay xanh đen. Giàn đặt chậu làm bằng sắt, giàn treo làm bằng tầm vông hay sắt ống nước. Xung quanh vườn cần dựng hàng rào chắn chắc chắn hay rào bằng lưới B40


Thiết kế hàng trồng theo hướng Bắc Nam để vuông góc với dường đi của ánh nắng. Các chậu lan cần chọn cùng cỡ kích thước, cùng giống, cùng độ tuổi, bố trí theo từng khu vực để dễ chăm sóc. Nước tưới phải sạch, có rãnh nước dưới dàn lan để tạo khí hậu mát cho vườn lan. Nếu trồng lan để chơi trên lan can, mái hiên, sân thượng cần chú ý rằng tiểu khí hậu các nơi này thường bị khô nóng do ảnh hưởng của các kết cấu bê tông, mái tole… xung quanh. Cần đặt thêm các chậu cảnh khác như cau, mai chiếu thuỷ, nguyệt quế… để giảm bớt ảnh hưởng của các yếu tố này. Cần che bớt ánh sáng mặt trời, tránh ánh nắng chiếu toàn bộ, nhất là vào buổi chiều.

2- CHỌN GIỐNG
Loài thích hợp cho trồng lan kinh doanh là Dendrobium, Phalaenopsis, Oncidium, Vanda, Cattleya… đây là những loài ra hoa khoẻ, đẹp và bền cây, cho thu hoạch liên tục. Nếu trồng lan để chơi, giải trí nên trồng Dendrobium, Vũ nữ, Hồ điệp; đây là những loài dễ chăm sóc và ra hoa. Có thể nhân giống bằng nuôi cấy mô hay tách mầm. Điều kiện môi trường nuôi cấy mô phong lan với nhiệt độ 22-27oC, cường độ ánh sáng thích hợp, pH từ 5-5,7. Khử trùng mô bằng Starner 20 WP cấy bằng Clorox hoặc Hipocloritcalci, bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng. Có thể tách mầm từ các chậu lan lớn, mỗi phần để 2-3 nhánh. Dùng dao sắc khử trùng bằng cồn, vết cắt cần gọn, sau cắt bôi vôi vào vết cắt cho nhanh lành sẹo.

3- CHUẨN BỊ GIÁ THỂ VÀ CHẬU
Có thể than gỗ, xơ dừa, vỏ lạc làm giá thể để trồng lan. Than gỗ nung cần chặt khúc, kích thước 1 x 2 x 3cm, than phải ngâm, rửa sạch, phơi khô. Xơ dừa xé cho tơi ngâm khoảng 1 tuần cho bớt tanin và mặn, phơi khô. Mụn dừa cũng cần rửa sạch phơi khô. Vỏ dừa chặt khúc 1 x 2 x 3 cm xử lý bằng nước vôi 5%. Chậu trồng bằng nhựa hay đất nung, kích cỡ tuỳ loại và độ tuổi.

4- KỸ THUẬT CHUYỂN CHẬU
Nếu dùng lan cấy mô thì khi lan mô đạt khoảng 4cm cần chuyển ra ngoài. Cây mô rửa sạch để trên miếng lưới hay rổ kê trên chậu nước để giữ mát cho cây con. Giai đoạn trồng chung trên giàn lấy xơ dừa bó xung quanh cây lan cấy mô, dùng dây thun cuốn lại rồi đặt lên giàn. Sau khi trồng trên giàn được 6-7 tháng thì chuyển sang chậu nhỏ. Khoảng 6 tháng thì chuyển sang chậu lớn. Sau mỗi lần chuyển chậu khoảng 1 tuần mới được bón phân. Việc thay đổi chậu còn tùy kích cỡ của cây, mức độ thối, hư mục rêu bám… Nếu trồng lan để chơi, lan lâu ngày ra hoa ít cần dỡ lan ra khỏi chậu, cắt bớt các rễ già và quá dài, chuyển sang chậu mới, thay giá thể mới, lan sẽ sinh trưởng tốt và ra hoa trở lại.

5- CHĂM SÓC LAN
Lan là cây trồng dễ chăm sóc nếu chúng ta đảm bảo được các điều kiện thuận lợi cho lan phát triển. Các yếu tố quan trọng nhất đối với lan là ánh sáng, nước tưới, độ ẩm, chậu hay giá thể và dinh dưỡng.
- Chiếu sáng:
Mật độ chiếu sáng ảnh hưởng rất lớn tới quá trình sinh trưởng, phát triển và ra hoa của lan. Thiếu nắng cây lan vươn cao nhưng nhỏ và ốm yếu, lá màu xanh tối, dễ bị sâu bệnh tấn công, cây ít nảy chồi, khó ra hoa, hoa nhỏ và ngắn màu sắc không tươi, hoa nhanh tàn. Thừa nắng lan thấp cây, lá vàng có vết nhăn và khô, mép lá có xu hướng cụp vào, dễ ra hoa sớm khi cây còn nhỏ nên hoa ngắn, nhỏ, cây kém phát triển. Nếu nắng gắt quá lá sẽ bị cháy, khô dần rồi chết.
Lan có yêu cầu khác nhau về mức độ chiếu sáng tùy theo loài lan và tuổi cây. Lan Hồ điệp (Phalaenopsis) ít chịu nắng nhất, có thể chịu được 30% nắng, lan Cattleya chịu được 50% nắng, lan Dendrobium hay Vanda lá hẹp chịu được 70% nắng, trong khi lan Vanda lá dài và Bò cạp chịu được tới 100% nắng. Lan con từ 0-12 tháng đang trong giai đoạn tăng trưởng thân lá chỉ cần chiếu sáng 50%, lan nhỡ từ 12-18 tháng cần chiếu sáng tới 70% và thời điểm kích thích ra hoa có thể cho chiếu sáng nhiều hơn, thậm chí bỏ dàn che để chiếu sáng tự nhiên. Hướng chiếu sáng cũng rất quan trọng đối với lan. Lan đặt ở hướng Đông nhận ánh nắng buổi sáng sẽ tốt hơn nhiều so với lan đặt ở hướng Tây nhận ánh nắng buổi chiều. Chính vì vậy nếu trồng lan trên sân thượng hay ban công ở phía Tây lan kém phát triển và ít hoa. Khi trồng lan cần bố trí hàng theo hướng Bắc – Nam để cây nhận được ánh sáng phân bố đầy đủ nhất.
- Phân bón:
Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng đối với lan. Khi lan đầy đủ dinh dưỡng cây tươi tốt, ra nhiều hoa, hoa to đẹp, bền trong khi thiếu dinh dưỡng lan còi cọc, kém phát triển, không hoặc ít có hoa. Lan cần 13 chất dinh dưỡng khoáng, thuộc các nhóm đa, trung và vi lượng: Dinh dưỡng đa lượng gồm Đạm (N), Lân (P) và Kali (K). Dinh dưỡng trung lượng gồm Lưu huỳnh (S), Magiê (Mg) và Canxi (Ca). Dinh dưỡng vi lượng gồm Sắt (Fe), Kẽm (Zn), Đồng (Cu), Mangan (Mn), Bo (B), Molypđen (Mo) và Clo (Cl).
Thiếu đạm, cây còi cọc, ít ra lá, ra chồi mới, lá dần chuyển vàng theo qui luật lá già trước, lá non sau, rễ mọc ra nhiều nhưng cằn cỗi, cây khó ra hoa.
Thừa đạm, thân lá xanh mướt nhưng mềm yếu, dễ đổ ngã và sâu bệnh, đầu rễ chuyển xám đen, cây khó ra hoa.
Thiếu lân, cây còi cọc, lá nhỏ, ngắn, chuyển xanh đậm, rễ không trắng sáng mà chuyển màu xám đen, không ra hoa.
Thừa lân cây thấp, lá dày, ra hoa sớm nhưng hoa ngắn, nhỏ và xấu, cây mất sức rất nhanh sau ra hoa và khó phục hồi. Thừa lân thường dẫn đến thiếu Kẽm, Sắt và Mangan.
Thiếu kali, cây kém phát triển, lá già vàng dần từ hai mép lá và chóp lá sau lan dần vào trong, lá đôi khi bị xoắn lại, cây mềm yếu dễ bị sâu bệnh tấn công, cây chậm ra hoa, hoa nhỏ, màu không sắc tươi và dễ bị dập nát.
Thừa kali, thân lá không mỡ màng, lá nhỏ. Thừa kali dễ dẫn đến thiếu magiê và can xi.
Thiếu lưu huỳnh, lá non chuyển vàng nhạt, cây còi cọc, kém phát triển, sinh trưởng của chồi bị hạn chế, số hoa giảm.
Thiếu magiê, thân lá èo uột, xuất hiện dải màu vàng ở phần thịt của các lá già trong khi hai bên gân chính vẫn còn xanh do diệp lục tố hình thành không đầy đủ, cây dễ bị sâu bệnh và khó nở hoa.
Thiếu canxi, cây kém phát triển, rễ nhỏ và ngắn, thân mềm, lá nhỏ, cây yếu dễ bị đổ ngã và sâu bệnh tấn công.
Thiếu kẽm, xuất hiện các đốm nhỏ rải rác hay các vệt sọc màu vàng nhạt chủ yếu trên các lá đã trưởng thành, các lá non trở nên ngắn, hẹp và mọc sít nhau, các đốt mắt ngọn ngắn lại, cây thấp, rất khó ra hoa.
Thiếu đồng, xuất hiện các đốm màu vàng và quăn phiến lá, đầu lá chuyển trắng, số hoa hình thành ít bị hạn chế, cây yếu dễ bị nấm tấn công.
Thiếu sắt, các lá non chuyển úa vàng sau trở nên trắng nhợt, cây còi cọc, ít hoa và dễ bị sâu bệnh tấn công.
Thiếu mangan, úa vàng giữa các gân của lá non, đặc trưng bởi sự xuất hiện các đốm vàng và hoại tử, các đốm này xuất hiện từ cuống lá non sau lan ra cả lá, cây còi cọc, chậm phát triển.
Thiếu bo, lá dày, đôi khi bị cong lên và dòn, cây còi cọc, dễ bị chết khô đỉnh sinh trưởng, rễ còi cọc số nụ ít, hoa dễ bị bị rụng, không thơm và nhanh tàn.
Thiếu molypden, xuất hiện đốm vàng ở giữa các gân của những lá dưới, nếu thiếu nặng, các đốm này lan rộng và khô, mép lá cũng khô dần, cây kém phát triển.
Thiếu clo, xuất hiện các vệt úa vàng trên các lá trưởng thành sau chuyển màu đồng thau, cây còi cọc, kém phát triển.
Lan rất cần phân bón nhưng không chịu được nồng độ dinh dưỡng cao, vì vậy bón phân cho lan phải thực hiện thường xuyên và tốt nhất là bằng cách phun qua lá. Phân bón cho lan phải chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng với thành phần và tỷ lệ phù hợp với từng thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây. Nguyên tắc chung là lan trong thời kỳ sinh trưởng thân lá mạnh cần đạm cao, lân và kali thấp, trước khi ra hoa cần lân và kali cao, đạm thấp trong khi lan nở hoa cần kali cao, lân và đạm thấp hơn.

Phân bón thích hợp cho các thời kỳ này là Đầu Trâu 501, 701 và 901, đây là loại phân có đầy đủ và cân đối đa, trung, vi lượng và các chất điều hòa sinh trưởng. Nồng độ và liều lượng phun tùy thuộc tuổi và thời kỳ phát triển như sau:
- Lan mới trồng 0-6 tháng hoặc lan mới ra chồi non sau cắt hoa: Phun phân bón lá Đầu Trâu 501 (30-15-10) nồng độ 500 ppm (0,5 g/lít). Giai đoạn trước 3 tháng phun định kỳ 3 ngày/lần, từ 3-6 tháng định kỳ 7 ngày/lần.
- Lan mới trồng 6-12 tháng hay lan cũ có chồi mới đang phát triển mạnh: Phun phân bón lá Đầu Trâu 501 (30-15-10) nồng độ 2.000 ppm (2g/lít), định kỳ 7 ngày/lần.
- Lan mới trồng 12-18 tháng hay lan cũ có chồi đã thành thục chuẩn bị ra hoa: Phun phân bón lá Đầu Trâu 701 (10-30-20) nồng độ 3.000 ppm (3g/lít), định kỳ 7 ngày/lần. Giai đoạn này cần giảm nước tưới và bỏ bớt mật độ giàn che để năng mức độ chiếu sáng nhằm kích thích ra hoa.
- Khi vòi hoa xuất hiện: Phun phân bón lá Đầu Trâu 901 (15-20-25) nồng độ 2.000 ppm (2g/lít) nhằm thúc hoa nở to, đẹp, giữ hoa lâu tàn.

- Tưới nước: Lan rất cần nước cho quá trình sinh trưởng phát triển. Nếu thiếu nước cây sẽ khô héo, giả hành teo lại, lá rụng nhưng không chết, nụ có thể trước khi nở hoa. Thừa nước, cây dễ bị thối đọt nhất là với các giống lan có lá đứng mọc sít nhau. Quá nhiều nước rễ có rong rêu và nấm bệnh phát triển mạnh. Nước tưới cho lan không quá mặn, phèn và clor dưới ngưỡng cho phép, pH 5,6. Chỉ tưới nước đủ ẩm, nên tưới vào sáng sớm hay chiều mát, tránh tưới buổi trưa khi trời đang nắng nóng. Sau những trận mưa bất thường, nhất là mưa đầu mùa cần tưới lại ngay để rửa bớt các chất cặn đọng lại trên thân lá.
- Phòng trừ sâu bệnh: Lan là cây cũng dễ bị sâu bệnh, nhất là trong điều kiện chăm sóc kém, điều kiện môi trường không thuận lợi. Tùy theo từng loại sâu bệnh mà dùng các loại thuốc thích hợp. Liều lượng và nồng độ phun cần theo đúng hướng dẫn trên bao bì sản phẩm. Nếu lan bị các loại sâu hại thân lá có thể dùng các thuốc chứa hoạt chất Fenitrothion, Trichlorfon như Ofatox 400EC, hoạt chất Cartap như Patox 95SP hay Captafon, Captan hoặc Actara 25WG. Lan bị rệp sáp, rệp trắng, rầy mềm dùng Supracid 40ED/ND, Suprathion 40EC, Bitox 40EC hay Ofatox 400EC. Lan bị nấm, vi khuẩn hay virus gây nên tình trạng cháy lá từng đá, vết cháy lan tròn dần, bệnh thối rễ dùng Zinep, Starner 20 WP hay Benomyl.

chăm sóc hoa phong lan 

Lan Hoàng Thảo: Đây là giống ưa ánh sáng, độ ẩm. Nhiệt độ tốt nhất cho cây phát triển là 15-250C. Không được để cho cây lan bị ẩm liên tục trong ngày. Nếu thấy chất trồng của lan còn ẩm không nên tưới nước.

- Tưới ngày 2 đến 3 lần vào sáng sớm hoặc chiều mát. Nếu trong ngày nắng, nóng và gió nhiều thì tăng thêm lần tưới, nhưng tưới thật đậm, nếu không ánh sáng sẽ làm cháy lá cây.
- Dùng vòi phun sương nhẹ và phải di chuyển qua một lượt rồi tưới trở lại để cho thấm đều vào chất trồng.
- Tưới phân 2 lần trong tuần, liều lượng 2 g/lít (khoảng 1 thìa cà phê). Lưu ý: phải tưới nước trước khi tưới phân.
- Các loại phân bón cho lan như sau: phân 3010 dùng cho cây lúc còn nhỏ; phân 2010 dùng cho cây trưởng thành; phân 10:30:10 dùng cho cây lan khi bắt đầu ra nụ. Khi thấy lan nhú hoa thì tưới phân 60:30:30 để cho hoa mập hơn, bền và sắc hoa tươi lâu. Hàng tháng phun thuốc trừ bệnh.
Lan Hồ Điệp: Hồ Điệp là cây ưa bóng mát, không được để ngoài ánh sáng trực tiếp sẽ bị cháy lá. Nếu trồng ở ngoài trời, ánh sáng chỉ cần khoảng 30%-40% và phải che bằng lưới nilông. Cây phát triển tốt nhất ở nhiệt độ 200C-300C, độ ẩm 60%-80%. Cách tưới nước và bón phân giống như lan Hoàng Thảo. Tuy nhiên cần chú ý những điểm sau:
- Khi hoa gần tàn hay cây có hiện tượng yếu đi phải cắt ngay cành hoa và tưới phân 3010 để dưỡng cây. Hoặc cây khỏe, muốn tiếp tục chơi hoa thì cắt cành hoa, chỉ cắt hết phần hoa đã tàn, tại các mắt của cành hoa sẽ mọc ra các nhành hoa khác.
- Khi tưới phân không được pha quá liều lượng quy định, cây sẽ vàng lá và chết.
- Mùa đông, nếu nhiệt độ dưới 150C, cây không phát triển, nụ sẽ bị hỏng, phải chuyển đến chỗ ấm hơn hoặc che cho cây.
- Vào mùa mưa, lá rất dễ bị giập do nước mưa rỏ trực tiếp vào gây ra bệnh thối lá. Vậy phải tránh mưa bằng cách che nilông hoặc tôn nhựa.
Lan Vanda: Giống lan này chia thành 3 nhóm:

- Nhóm 1: Có lá hình trụ tròn, đòi hỏi ánh sáng nhiều nên phải trồng ở nơi có ánh sáng hoàn toàn không che chắn, rất dễ thích nghi ở những vùng nóng. Trồng lan trong chậu hơi cao từ 20-25 cm, có nhiều lỗ thoát, có cọc to, cao khoảng 70 đến 80 cm để buộc các ngọn lan (không dùng nẹp tre), có thể bó xơ dừa vào cọc này. Buộc các ngọn Vanda có ít nhất 2 tầng rễ dài khoảng 40-60 cm, cách đáy chậu 5-10 cm, rồi cho than, gạch vào đáy chậu (tỷ lệ 1:1). Mỗi chậu trồng chung 3-4 ngọn, nên kê các chậu sát nhau. Cho cỏ khô và xơ dừa vào xung quanh để giữ độ ẩm và cung cấp dưỡng chất cho lan. Khi mới trồng phải che nắng, khi cây phát triển tốt mới tháo ra.
- Nhóm 2: Có lá dẹt phẳng, đòi hỏi ít ánh sáng hơn nên có thể trồng ở các xứ khác, chỉ cần 50% ánh sáng trực tiếp. Trồng 2-3 ngọn trong một chậu, cuốn cho rễ nằm trong chậu thật nhẹ nhàng, sau đó cho than củi vào từ từ.
- Nhóm 3: Có dạng lá trung gian giữa 2 nhóm trên, cần ánh sáng cao hơn dạng lá dẹt phẳng nhưng thấp hơn lá trụ tròn. Trồng nhóm này như nhóm 2 nhưng khi trồng xong để cây trong bóng mát cho đến khi rễ phục hồi thì tăng ánh sáng lên.
- Cách tưới nước và bón phân như trên nhưng khác ở giai đoạn cây trưởng thành là phân 20:20:20.

Kỹ thuật trồng lan hồ điệp
Hiện nay phong trào trồng lan đang phát triển mạnh vì đây là một nghề đưa lại hiệu quả kinh tế rất cao. Tuy nhiên, cây lan hồ điệp rất khó tính, đòi hỏi một số yêu cầu sinh thái khắt khe, người trồng phải hiểu biết và kỹ thuật cao mới có thể thành công được.
Điều kiện để trồng hồ điệp thành công: Lan hồ điệp là cây rất khó tính do đó khâu đầu tiên là phải chuẩn bị nhà trồng để có thể khống chế được các điều kiện ánh sáng, nhiệt độ và độ ẩm bên trong. Tuy nhiên để có được nhà phù hợp cho sinh trưởng, phát triển tốt, ra hoa đúng thời vụ cần rất nhiều điều kiện do đó cần phải có các thiết bị kèm theo như thiết bị tăng nhiệt, thiết bị giảm nhiệt, thiết bị điều chỉnh ánh sáng. Với điều kiện các tỉnh phía Bắc nước ta thì làm nhà 2 mái vừa có tác dụng hạn chế ánh sáng mùa hè, giữ được nhiệt độ mùa đông.
Chuẩn bị giá thể: Giá thể trồng lan phải tơi xốp và thoáng khí, đồng thời phải có khả năng giữ nước như mùn cây, than bùn khô, hạt đá nhỏ, rêu, quyết, dớn hoặc rêu "Chi Lê" nhập nội đã được xử lý an toàn nấm bệnh.
Chuẩn bị chậu: Yêu cầu của chậu trồng lan hồ điệp phải là chậu không sâu, nhỏ, màu trắng và trong suốt thuận lợi cho bộ rễ phát triển và quang hợp. Khi cây còn nhỏ dùng chậu có đường kính 5cm, sau 4 - 6 tháng khi cây có khoảng cách giữa 2 lá lớn hơn 12cm thì chuyển sang chậu có đường kính 8,3cm. Sau giai đoạn trồng từ 9 đến 12 tháng khi khoảng cách giữa 2 lá lớn hơn 18cm thì tiếp tục chuyển sang chậu có đường kính 12cm.
Kỹ thuật trồng cây vào chậu: Khi mua cây giống về trồng bà con chú ý đến các cỡ của cây được phân cấp như sau: 2 lá cách nhau lớn hơn 5cm gọi là cỡ đặc cấp được trồng vào chậu có đường kính 7cm. Nếu chiều dài 2 lá cách nhau từ 3 đến 5cm là cỡ cấp 1 trồng vào chậu đường kính 5cm. Nếu 2 lá cách nhau 1,2-3 cm gọi là cỡ cấp 2 thì trồng vào các khay ươm cây con.
Chăm sóc: Nên giữ nhiệt độ thích hợp trong nhà trồng ở mức 23 độ C, không được thấp hơn 20 độ C, đảm bảo hệ thống thông gió hoạt động tốt, độ ẩm thích hợp. Trong giai đoạn đầu chế độ che sáng như sau: Mùa hè giảm bớt từ 80 - 90% lượng ánh sáng bình thường, mùa đông từ 60-70%. Sau trồng 1 tháng bón thêm phân NPK với tỷ lệ 30-10-10 pha với nồng độ 30-40 mg/1 lít nước để phun cách 7-10 ngày/lần.
Thay chậu lần thứ nhất: Sau khi trồng được từ 4 - 6 tháng, lúc này khoảng cách giữa 2 lá khoảng 12cm thì chuyển sang chậu có đường kính 8,3cm. Lấy cây ra khỏi bầu, tách bỏ giá thể cũ và thay bằng giá thể mới rồi trồng lại vào chậu mới nhẹ nhàng tránh làm tổn thương đến rễ. Dưới đáy chậu nên lót 1-2 miếng xốp giúp chậu thoát nước tốt, tránh làm cây bị úng. Lan hồ điệp sinh trưởng chậm, phải mất tới 40 ngày trong điều kiện chăm sóc tốt mới mọc thêm 1 lá hoàn chỉnh. Khi cây có trên 4 lá mới có khả năng phân hoá mầm hoa. Để chăm sóc cho cây sau khi thay chậu lần 1 bà con phải phun dung dịch diệt khuẩn. Trong từ 3-5 ngày đầu không cần tưới nước nhưng vẫn phải giữ ẩm cho cây cũng như môi trường xung quanh. Sau khoảng 10 ngày tưới nước trở lại kết hợp bón phân. Lượng phân bón là đạm, lân, kali theo tỷ lệ 30-10-10 nồng độ 40mg/1lít nước. Ngoài ra có thể bổ sung thêm các loại phân hữu cơ khác như Komix.
Thay chậu lần 2: Lần thay chậu thứ 2 cũng là lần thay chậu cuối cùng được xác định khi cây có khoảng cách 2 lá đạt khoảng 18cm. Lúc này cây được từ 16 - 20 tháng, đường kính chậu chuyển sang phải đạt 12cm. Cách thay chậu lần này tương tự như lần đầu nhưng chú ý dùng dao, kéo sắc cắt bớt các rễ già trước khi trồng lại. Chú ý trong giai đoạn này chế độ che sáng như sau: Ánh sáng mùa hè giảm từ 60-70%, mùa đông giảm 40-50%, nhiệt độ từ 20-28 độ C, độ ẩm từ 70-85%. Sau khi chuyển chậu lần thứ 2 từ 5-6 tháng cây có từ 4 lá và bắt đầu phân hoá mầm hoa. Trong thời gian này cần duy trì nhiệt độ thấp từ 18-25 độ C hoặc nhiệt độ chênh lệch ngày đêm từ 8-10 độ C. Lan hồ điệp có hoa liên tục do đó xử lý nhiệt độ thấp càng dài thì hoa càng nhiều, khoảng cách giữa các hoa càng ngắn. Nếu nhiệt độ trên 25 độ C thì không thể phân hoá hoa và dưới 15 độ C thì không ra nụ, ra hoa. Khi thấy cây lan nhú hoa tưới phân NPK 6-30-30 pha nồng độ 2g/lít nước, thời gian phun 7-10 ngày/lần, để cho hoa mập hơn, bền và sắc hoa tươi lâu hơn. Ngoài ra, để cho hoa được bền lâu, khoảng 1-2 tháng cần đặt cây ở nơi thoáng mát, nhiệt độ thích hợp 20-25 độ C, ánh sáng che bớt 70%. Đặc biệt khi cây nở hoa không nên tưới nước hoặc dinh dưỡng lên hoa vì nước sẽ làm hoa bị úng hoặc cháy. Khi cành hoa nở gần tàn nên cắt ngay cành hoa và tưới phân NPK 30-10-10 để dưỡng cây cho trà hoa sau.
Cách chăm sóc lan Vũ nữ
Lan vũ nữ có khoảng 400-600 loài, xuất xứ từ châu Mỹ và vùng cận nhiệt đới. Cành hoa có thể lưu giữ được từ 35 đến 45 ngày. Điều đặc biệt là hoa có thể nở tất cả các mùa trong năm.
Ánh sáng: Loài lan này ưa bóng mát vì vậy tránh để cây ngoài trời.
Cây phát triển tốt ở nhiệt độ 15 đến 35 độ C.
Độ ẩm 60%.
Cách tưới nước: Dễ của lan vũ nữ rất nhỏ, nên bồn trồng phải nhỏ hơn các loại khác. Mùa đông mỗi ngày tưới một lần. Mùa hè tưới ngày 2-3 lần vào lúc sáng sớm và chiều mát. Nếu ngày nắng nóng và gió nhiều thì tăng thêm một lần tưới. Di chuyển vòi phun nước qua một lượt rồi tưới trở lại để cho thấm đều vào chất trồng.
Cách tưới phân NPK: 7 ngày tưới một lần theo liều lượng quy định vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát. Tưới quá liều lượng, cây sẽ bị vàng lá và chết. Tưới qua một lần nước, đợi 15-20 phút rồi mới tưới phân để cây hấp thụ tốt.
Hằng tháng nên phun thuốc phòng ngừa sâu bệnh, nấm.

Chú ý: Khi hoa nở gần tàn hoặc cây có hiện tượng yếu đi phải cắt ngay cành hoa và tưới phân NPK 20.20.20.
Mùa đông, nếu nhiệt độ dưới 15 độ C, cây không phát triển, nụ bị hỏng thì phải chuyển cây đến chỗ ấm hơn. 
Cách chăm sóc lan Đai châu

Loại này có nhiều tên gọi khác nhau, miền Trung gọi là nghinh xuân, miền Nam gọi là ngọc điềm, còn miền Bắc là đai châu. Đây là loại lan rừng có nhiều ở Việt Nam, đặc biệt là các vùng nóng. Khi trồng, bạn nên hiểu và tuân thủ những điều sau.


Độ bền hoa: 20-35 ngày.

Thời gian nở hoa: Tết Nguyên đán hàng năm, trừ những năm nhuận thì cây nở sớm hơn.
Tránh ánh sáng trực tiếp vì dễ làm cây bị cháy lá.
Nhiệt độ phát triển tốt nhất là 26-30 độ C.
Độ ẩm 40-70%.
Nên tưới nước 1 lần/ngày, thường là vào buổi sáng và chiều mát để giữ cho cây có độ ẩm thích hợp. Khi thời tiết chuyển lạnh đột ngột thì không nên tưới ngay mà để cách 1-2 ngày sau để cho cây thích hợp với môi trường mới.

Cứ 7 ngày thì tưới phân một lần với liều lượng quy định vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát. Nên tưới qua nước một lần, sau đó 10-15 phút thì tưới phân để cây hấp thụ tốt hơn.

Với cây lan con hoặc cây mới ghép nên dùng phân NPK: 30.10.10. Lan trưởng thành dùng NPK: 20.20.20. Khi thấy cây nhú hoa thì dùng NPK: 6.30.30 để cho hoa mập hơn, bền và tươi hơn.

Hằng tháng nên phun thuốc phòng sâu bệnh, nấm.

Chú ý: Mùa đông, nếu nhiệt độ dưới 15 độ C, cây không phát triển, nụ sẽ bị hỏng, vì vậy cần chuyển cây đến chỗ ấm hơn hoặc có biện pháp che chắn.

( nguồn lấy từ báo vnexpress)
Kỹ thuật thuần dưỡng và chăm sóc lan rừng
Những năm gần đây, chơi lan là một thú chơi tao nhã của những người yêu hoa. Tuy nhiên, người yêu hoa lại muốn hướng tới một giò lan phong cách tự nhiên, hoang dã và không gì khác là lan rừng. Tuy nhiên, khi mua về nuôi trồng trong môi trường nhà thì gặp rất nhiều vấn đề như không phát triển, héo rũ, không ra hoa… Vì vậy, chúng tôi xin giới thiệu bí quyết thuần dưỡng và chăm sóc lan rừng. Theo kinh nghiệm dân gian, muốn cho lan sinh trưởng tốt môi trường thuận lợi nhất cho lan bám vào cây tươi nơi thoáng gió, ít ánh sáng chói. Vì vậy, khi lan đưa vào trồng trong chậu cần chăm sóc từ từ cho cây quen dần, không bón thúc phân bón hóa học quá sớm. Lúc ấy lan rừng cần bóc cả vỏ gỗ mục (loại lan đang sống) bó lại để nơi thoáng mát, ngày tưới vài ba lần bằng cách phun sương đều cả lá thân rễ. Chăm sóc cho lan 1 tháng rồi chiết thành nhánh trồng vào giò. Chú ý lót giò bằng mùn cưa hay xơ dừa đều không được nén chặt. Tránh để ánh nắng gay gắt, thỉnh thoảng đưa lan ra ngoài trời đềm. Chơi lan không nên bón nhiều phân hóa học, chỉ cần đủ nước, ánh sáng và không gian phù hợp là cây phát triển tốt.
Khi muốn lan ra hoa bất thường, vào dịp tết chẳng hạn, thì bón phân qua lá dành riêng cho lan. Song cần rất hạn chế bón thúc cho hoa vì sau mỗi đợt bón như vậy cây sẽ yếu sức. Tốt nhất là cách hai tháng lại thay lót giò 1 lần bằng xơ dừa mạt cưa. Hoa tàn thì cắt ngay cuống lá để tập trung dinh dưỡng nuôi cây lại sức. Tứơi nước nhẹ đều đặn ngày vài ba lần là cây sống khỏe không cần bón phân. Chăm sóc
Một trong những đặc điểm sinh học đặc trưng của lan- loài cây khó tính là o ử chỗ có khả năng chịu cớm cao, ưa ẩm và bóng râm nhưng nếu thiếu ánh sáng cũng giảm năng suất và phẩm chất. Còn bị ánh nắng trực tiếp nhất là nắng quá chiều sẽ gây lụi tàn nhanh chóng mặc dù vẫn được cung câp đầy đủ nước và khoáng hòa tan.
Phòng ngừa tác hại của nắng hạn đối với lan, ta cần chủ động tiến hành một số biện pháp sau:
Đối với phong lan: Không để cho nắng trời trực tiếp chiếu vào giỏ, bụi lan và toàn bộ giá thể (lồng lan), đặc biệt “kỵ” với nắng quái chiều và gió Tây (gió Lào). Nếu trồng đại trà thì phải làm giàn che bằng lưới nilon có lỗ để lan vẫn quanh hợp được. Chú ý phun tưới (tốt nhất là phun sương mù nhân tạo) cho tòan bộ cây và giá thể theo kinh nghiệm “2 ướt 1 khô” trong ngày đó là vào các thời điểm trước bình minh và sau hoàng hôn. Lượng nước vừa đủ để làm mát cây, ướt rễ và dự trữ. Phun vấy xối xả sẽ làm thất thoát chất khoáng nuôi cây.
Đối với địa lan: Chăm sóc như đối với phong lan, cần chú ý đảm bảo đất nền tơi xốp, nhiều mầu ở thể hữu cơ đang hoai mục là tốt nhất. Nên bổ sung từ 10-20% vụn gỗ mục (cả vỏ), 10-20% (theo khối lượng tổng thể) các mẩu than gỗ nhỏ luôn ẩm (nhưng không ướt sũng) để nhử rễ ăn ra mà ta quen gọi là hồ rễ. Tránh gió khô, gió lỳa qua phần nổi của cây. Làm mát đất bằng phun tưới nước loang theo bóng tán. Cần loại bỏ ngay những lá già (đã úa vàng) đẻ ngăn chặn sâu bệnh bội nhiễm, tỉa các cành khô, rễ đã hết chức năng hấp thụ hơi nước và cộng sinh với vi khuẩn cố định đạm nuôi cây.
Những tia nắng ấm áp của buổi sáng chiếu qua cửa sổ ở phòng khách, tràn trề lấp lánh trên giò lan Epidedrum parkinsonianum có 3 cái hoa trắng mỹ miều vừa nở mấy ngày hôm trước. Giò lan này được treo lên trên đây sau khi tất cả những đóa hoa đã hoàn toàn nở, hoa nở rất chậm, tôi phải chờ từ một ngày rưỡi đến hai ngày để thấy những nụ hàm tiếu từ từ nở ra trọn vẹn những đóa hoa có cánh hoa chính trắng muốt và những cánh phụ màu bích ngọc, màu của những qủa táo xanh,còn quý hơn nữa là mùi thơm nhẹ nhàng phảng phất làm khỏe cả người mỗi khi đi ngang hay đứng gần hoa. Đây là lần đầu tiên cây này nở hoa sau 12 năm ở với tôi.

Tôi nhớ tôi làm chủ giò lan này lâu lắm rồi, nhưng không ngờ là mua từ năm 2000 cho đến khi cây lan đơm nụ tôi tìm cái thẻ tên để xem mới thấy là đến mười mấy năm như thế, cây này mua của ông Bud Spence từ hồi tôi còn ở Florida, tôi treo dưới gốc cây bưởi, bị trận bão, gió mạnh thổi xuống đất, rồi nguyên cây phượng tím cổ thụ đè lên trên. Lúc dọn nhà lên Seattle tôi không mang theo, chị Thảo trồng được mấy năm không thấy tiến triển gì nên chịu thua, khi chị lên chơi mang lên cho tôi, lúc đi máy bay chị để trong cái vali chèn không được chặt nên cây lại bị đời và người vùi dập thêm một lần nữa. Châu về hiệp phố, tôi được cây lại, hết lòng chăm chút săn sóc, cây ra thêm được vài lá, trông có vẻ trắng da dài tóc nhưng vẫn chưa thấy dấu hiệu gì là muốn có hoa. Cho đến năm ngoái lúc đi đến tiệm hoa của Seattle Orchid tôi thấy treo một cây nhỏ hơn của tôi mà đã ra hoa, người chủ không bán, chỉ treo cho khách xem thôi, tôi khoe là tôi có một cây lớn lắm nhưng chưa từng kết nụ nở hoa, ông này bảo ở Seattle khó ra hoa lắm vì loại này muốn có hoa phải cần nhiều nắng và ánh sáng, tôi mới nhớ ra là từ bao lâu nay cứ nghe lời ông Bud dặn tôi toàn treo ở nơi có bóng râm không có ánh sáng nhiều, bao nhiêu năm tôi đã sai lầm không cung cấp cho cây cái yếu tố cần thiết nhất là ánh sáng.
Ở tiệm lan về đến nhà tôi mang cây lan ra treo ngay chỗ gần đèn, ánh sáng chiếu đến 15 tiếng đồng hồ một ngày. Cây được gắn vào khúc rễ dương xỉ nên ngày nào tôi cũng tưới, cuối cùng cuối mùa đông năm nay cây nở cho tôi 3 đóa hoa diễm lệ, hương hoa tràn ngập như cám ơn người trồng đã thoát ra vòng u mê, giác ngộ tìm được bí quyết để cây có dịp cống hiến cho người đời những bông hoa qúy.
Khi mọi nơi, mọi chỗ từ những đường lớn thênh thang đến những chỗ hang cùng ngõ hẻm của thành phố Seattle chìm trong màu hồng ngọt ngào của những cây đào, màu vàng đậm hực hỡ ấm áp của cây liên kiều (forsythia, người Việt ở Mỹ thường gọi nôm na là cây mai Mỹ), và mặt đất nơi nơi bao phủ bởi màu vàng lạt hiền lành tươi mát của muôn ngàn muôn triệu đoá hoa thủy tiên vàng (daffodil).
Vào ngày đầu tiên của mùa Xuân là ngày 21 tháng Ba Dương Lịch, ban Quản Trị của ngôi chợ cổ nổi tiếng Pike Market cho người đứng phát ra cho những người đi đường khoảng 30.000 cành hoa thủy tiên vàng được trồng bởi những trại hoa trong vùng, lệ cho hoa của chợ này có từ 11 năm rồi, tổ chức vào ngày đầu Xuân để từ giã mùa Đông và mừng Xuân đến. Những người cho hoa đứng ở những góc phố của khu vực gần chợ, họ phát hoa ra vào khoảng buổi trưa khoảng từ 12:00 đến 1:30, không phải tất cả mọi người ai ai cũng dễ dãi hoặc vui vẻ đón nhận những đóa hoa xinh đẹp này, có nhiều người không thích nhận hoa tránh đi đường khác, có người khoát tay từ chối thẳng thừng, ngược lại có người thích thú reo mừng đón nhận, những người này thường được biếu thêm vài cái nữa, có bác đưa thư hoan hỉ bảo là có biết một bà thích hoa này lắm, thế là lập tức bác được dúi vào tay nguyên một bó hoa. Hoa thủy tiên này khó trồng ở những xứ nóng nhưng trên xứ Tây Bắc này vườn nào nhà nào cũng có, cứ mua về đào đất bỏ xuống, hoa nở thì thưởng thức, hoa tàn thì quên mất. Năm sau khi mùa Xuân đến, mặt đất ấm áp, những đóa hoa nẩy lên tưng bừng như cỏ dại từ những kẽ gạch, khe đá, dưới gốc cây đào, cây mận, cây mơ, cây lê, trên thảm cỏ xanh, thậm chí ngay cả trong những cái chậu vất lăn lóc ở góc vườn bên trong chẳng có tí đất nào, hay là trên đống gạch vụn của một nền nhà bỏ hoang, làm bạn với những cây thủy tiên này là những cây crocus có màu trắng, màu tím, màu vàng, thân ngắn hơn nhưng mạnh mẽ và những cây uất kim hương (tulip) đủ màu kể cả màu đen, và rất nhanh, mới hôm trước không thấy gì, qua một đêm sáng ra khắp nơi đã được bao phủ bởi những màu những sắc này như có một bà Tiên cầm chiếc đũa thần gõ trên mặt đất ra lệnh cho cho ngàn hoa là đã đến giờ khoe sắc thắm rồi.Đến mùa này khi cần ra chợ, tôi không đi bộ theo phố chính mà cứ len lỏi tà tà theo đường trong xóm để vừa đi vừa ngắm hoa, cảm thấy như bao nhiêu sức sống của mùa Xuân trong không gian truyền qua người mình, hăng hái chuyện gì cũng muốn làm, công việc gì dở dang thì muốn làm cho xong, công việc nào đã tính ở trong đầu rồi mà còn uể oải chưa làm là nôn nả muốn bắt tay vào làm ngay,mùa Xuân huy hoàng và kỳ diệu thay.
Vào trung tuần tháng này tôi và lan của tôi được đón tiếp anh Hoà qua thăm từ Vancouver, Canada, cùng đi với anh có chị Hoà và anh chị Lâm. Tôi quen với anh Hoà từ 2 năm nay, vào tháng 3 năm 2010 sau khi bài Trồng lan Trúc Mành, Dendrobium falconneri đăng trong hoalanvietnam.org. Tôi nhận được một điện thư của Ban Qủan Trị nói có người ở Vancouver muốn liên lạc với tôi về lan Trúc Mành, tôi đồng ý gửi thư cho anh Hoà thì được biết anh thích lan Trúc Mành qúa mà tìm khắp các chỗ bán lan ở Canada không có, đọc bài của tôi anh biết tôi mua lan này của Andy’s orchids nên hỏi mua ở đó nhưng ông Andy trả lời là không được giấy phép gửi từ Mỹ qua bên đó nên anh ngỏ ý là qua thăm tôi rồi tôi chia cho anh vài cộng. Lúc đó tôi mới mua được của Andy 2 bụi lớn và của Sorella Orchid 2 bụi nhỏ, nuôi được vài năm nở hoa và không chết nên qúi lắm, hơn nữa keikis bắt đầu ra nhưng chưa nhiều. Tôi bảo anh Hoà là tôi sẽ liên lạc 2 chỗ này để mua hộ anh rồi khi nào có dịp qua Mỹ chơi anh dấu nhà đoan mang về, anh trả lời là không dám mang nguyên cây, sợ bị phạt. Tôi gọi thử Andy và Sorella thì mới khám phá ra là không có ai còn loại này nữa. Từ đó thỉnh thoảng anh Hoà vẫn liên lạc với tôi qua điện thư nói chuyện về lan Hoàng Thảo trúc đen, Hoàng thảo Hải Nam, Hoàng Thảo thạch hộc, qua những điện thư này tôi biết là anh qúa mê mấy loại này mà nay mới chỉ có tìm được cây Thạch Hộc, còn mấy cây kia thì thèm lắm mà bó tay vì không ai bán ở xứ Canada, như ngày đến thăm chúng tôi anh đang chờ tuần tới sẽ có cây Dendrobium hancockii mà anh đã đặt mua của một vườn lan ở Đài Loan.


Buổi sáng thứ Bảy trước khi anh chị Hòa và anh chị Lâm đến thăm trời có cơn mưa tuyết lất phất chỉ vừa đủ làm tăng thêm vẻ đẹp của Thành phố Mù Sương. Theo chương trình của anh Hoà thì các anh chị đến đây sẽ ăn trưa ở phố với người bà con rồi sau đó mới đến tôi sau giờ ăn nên tôi chỉ đãi khách trà và bánh. Đến nơi khách nóng lòng muốn đi thăm lan ngay, bước vào phòng khách là anh Hoà không chần chừ đi thẳng đến cây Epidendrum parkinsonianum, sau đó chúng tôi vào Sunroom, trong này tôi có nhiều cây rất đáng chú ý như cây Hoàng Thảo ngũ tinh (Dendrobium wardianum) đang có đầy những cái nụ trắng điểm màu tím hồng ở đầu, hay cây Thecostele alata lá xanh tươi tốt như cây rau diếp, cây Phragmipedium longifolium x caudatum Grandiflora đang nở đôi hài màu hoa thiên lý, mỗi chiếc hài có 2 cái nơ mơ màng rũ xuống, anh Hoà ngắm và những câu phê bình rành rẽ về những cây lan của tôi chứng tỏ anh là người đã nghiên cứu về lan rất kỹ. Biết anh đang tìm nóng ruột để ngắm những cây Trúc mành, Trúc Đen, Trúc Hải Nam nên tôi bảo là những cây này lớn lắm tôi phải để ở dưới green house, cần phải đi xuống dưới đó mới thấy được.

Vào đến chỗ để mấy cây lan này anh Hoà bỏ mặc chị Hoà, anh chị Lâm đi ngắm, đi xem những cây khác anh Hoà đến ngay chỗ tôi treo những cây mà anh thích, tổng cộng hơn 10 cây vừa lớn vừa nhỏ, từ những giỏ nhỏ cỡ 1 gang tay đến những bụi lớn một người ôm không hết, và anh đứng ở đó xăm xoi ngắm nghía từ cây này qua cây khác, lúc say mê vuốt ve mấy cây lan này, lúc chặc lưỡi xuýt xoa. Tôi mời mọi người ra vườn sau ngắm những bụi Dendrobium kingianum lớn dềnh dàng treo ngoài trời dưới cành cây hạt dẻ, anh Hoà chỉ xem qua loa rồi lại vội vã xin vào green house ngắm nghía mấy bụi Trúc lan, tôi thấy anh Hoà ngây ngất vì sức quyến rũ của mấy cây lan này giống như mấy bụi lan có những cánh tay vô hình, mềm mại nhưng dẻo dai giữ chặt không cho anh đi đâu. Tôi cũng đã từng nhiều lần ở trong trạng thái bị mê hoặc bởi những cây lan đẹp khi đi mua lan hay vào thăm những vườn lan của bạn bè, người Việt mình gọi là bị hớp hồn, người Mỹ có câu tương tự là (take breath away) tạm dịch là bị chụp mất hơi thở. Nhạc sĩ Hoài Linh có bài hát Về đâu mái tóc người thương có mấy câu rất hợp với tình cảnh của anh Hoà đang bị Trúc Lan hớp hồn bây giờ:

Hồn lỡ sa vào đôi mắt em
Chiều nao xõa tóc ngồi bên thềm
Thầm ước nhưng nào đâu dám nói
Khép tâm tư lại thôi
Đường hoa vẫn chưa mở lối.
Ngày đi mắt em xanh biển sâu
Mắt tôi rưng rưng sầu...

Hồn anh Hoà đã sa vào mắt của mấy cây Trúc Lan, anh Hoà đang bị lan đẹp hớp hồn, đang bị lan chụp mất hơi thở. Đấy là anh thấy mấy cây vào mùa đông không có hoa, nếu anh qua đây vào dịp tháng 8 hoa đang nở thì tôi không biết tình cảnh sẽ ra sao. Anh đã tuyên bố là nếu anh ở Seattle mỗi tuần anh phải đến vườn tôi để ngắm lan. Chị Hòa người mảnh dẻ, xinh đẹp, tóc dài xõa ngang lưng, rất mực dịu dàng, lúc ngồi dùng bánh uống trà, giọng có vẻ cam phận duyên dáng tâm sự với chúng tôi: "Anh Hoà mê lan còn hơn mê em nữa đó anh chị ơi, mê tới mức phải hứng nước mưa để tưới lan." Nghe chị nói vậy anh Hoà cười cười nhận tội: "Anh mê cả 2 thứ, mê lan với mê em". Rồi anh quay qua nhà tôi và tôi than thở:

"Sao em mê lan quá, ngày thì quên cả ăn, tối thì quên cả ngủ" .
Nhà tôi mỉm cười tỏ ý thông cảm. Tôi thì thấy điều đó rất bình thường xảy ra cho một người mê cây cảnh nói chung và mê lan nói riêng. Hồi xưa tôi còn đi làm, mỗi lần mua được một cây lan mới hay một mớ lan mới, ngồi ở sở làm việc mà đầu óc cứ nghĩ đến lan, buổi trưa bỏ cả ăn vội vàng lái xe về nhà thăm lan được có 15 phút, hôm nào bị kẹt xe thì chỉ được có từ 7 đến 10 phút, vậy mà không về thì không chịu được. Đến cuối tuần thì buổi sáng ngủ trên giường không yên, chỉ nằm chờ sáng để ra vườn, mùa đông thì có chén trà nóng đi kèm, mùa hè thì có ly trà đá, mê lan quên ăn quên ngủ, điên lên vì lan là thường. Có lần tôi ghé qua tiệm lan Art Stone, thấy cây Cattleya walkeriana thật là đẹp, thân ngắn, tròn, đứng xa mấy thước vẫn còn cảm thấy thoang thoảng mùi hương, nhưng giá thì đến 250 Mỹ Kim, tôi thèm lắm nhưng tiếc tiền không dám mua. Trên đường lái xe về, lúc làm cơm chiều, cả buổi tôí đầu óc tôi cứ nghĩ đến cây lan, nói chuyện với chị Thảo suốt từ lúc ăn cơm cho đến khi đi ngủ về cây lan này. Suốt đêm tôi không ngủ được, cuối cùng tôi quyết định mua. Đến lúc muốn mua rồi thì lại sợ đến giờ ăn trưa mới ra tiệm lan được, lỡ người khác mua mất thì hỏng hết nên tôi vào phòng chị Thảo, đánh thức chị dậy nhờ chị đi làm muộn, lúc Art Stone mới mở cửa là nhào vào mua cây lan cho tôi ngay. Tôi không hiểu lúc đó chị Thảo vì mê lan qúa hay chiều tôi mà sáng hôm đó ghé lấy cây lan mang về treo ở vườn xong xuôi rồi mới đi làm.
Về lại chuyện anh Hoà với Trúc Mành, các anh chị từ giã để về khách sạn vì chị Lâm với chị Hoà cần đi phố mua sắm, anh Hoà hẹn ngày Chủ Nhật trước khi lên đường về Canada sẽ ghé lại tôi để xin mấy cái keikis của Trúc Mành, mê quá rồi nên chuyến này anh nhất định giỡn mặt với nhà đoan. Sáng hôm ấy 9:30 anh chị Hoà có mặt ở nhà tôi, chị Hòa đứng ngắm lan ở Sun Room, anh Hoà và tôi xuống Green House, tôi gỡ cho anh Hoà gần 9 hay 10 cái keikis, dài từ 15 đến 25 centimet, rễ dài đến gần một gang tay rồi. Anh Hoà rất may năm nay Trúc Mành của tôi được mùa, năm kia tôi gỡ ra 60 cái keikis làm thành 20 chậu nhỏ, có nghĩa là cứ 3 nhánh là tôi làm đước 1 chậu, được 2 năm những chậu này sinh sôi nảy nở ra như cỏ, cành chính có cành dài đến một mét và từ mỗi cành này quanh năm cây con cứ mọc ra không nghỉ, nếu anh Hoà ghé tôi 2 năm về trước thì tôi chưa có nhiều, quí lắm tôi chỉ biếu anh 3 khúc ngắn là cùng, tôi nghĩ công anh lặn lội qua đây muốn biếu thêm vài nhánh nữa nhưng anh mê chứ không tham, nhất định không nhận thêm. Chúng tôi lên nhà trên, gói ghém dấu diếm, xin không nói ra ở đây là làm cách nào lỡ những dòng này lọt vào mắt ông nhà đoan Canada hay Mỹ gốc Việt.

Chiều Chủ Nhật tôi ở bên này nóng ruột mong tin anh chị Hoà vì biết giờ này anh chị đang ở biên giới. Đến 7 giờ tối tôi nhận được điện thư của anh Hoà với những giòng sau đây:

"Kính chị Hảo,
Em đã về đến nơi bình an, lúc đó em rất hồi hộp. Em đã cho lan vào chậu và tưới nước phun sương. Ước mong được sở hữu một chậu Trúc Mành trong mấy năm nay của em đã thành. Em thành thực cám ơn chị. Chúc Anh chị vui khỏe"

Xin hẹn và hy vọng gặp lại các bạn trong Tâm Tình Tây Bắc Seattle tháng 4, 2012.  3/2012
Phạm Hảo - Seattle
Vào khoảng tháng này lúc đi xem triển lãm hoa lan và những chỗ bán lan, khi nào tôi cũng phải tìm những cây lan hài Paphiopedilum sanderianum để ngắm, mùa nở của loại lan này kéo dài từ mùa Xuân cho đến cuối mùa Hạ.
Trước đây bao nhiêu lần hễ thấy cây này là tôi muốn mua nhưng không được vì giá quá đắt, cây mới nhú ra cao khoảng 2 đốt ngón tay là đã phải trả ít nhất là 50 Mỹ kim rồi. Mãi đến năm kia nhìn cây hoa chưng có 12 cái hoa đẹp lộng lẫy, mặc dù hoa chỉ có màu tối là xanh lá cây, nâu lạt, nâu đậm và màu rượu chát, mỗi chiếc hoa lại có 2 cái nơ dài đến một mét hơi quăn lả lơi rơi xuống (cây này thụ phấn nhờ kiến và từ ở 2 dây này nên những nhà chuyên môn nghiên cứu về lan cho giả thuyết là mục đích của dây này là để cho kiến leo lên từ dưới đất), nhìn từ xa tưởng như là những đóa hoa này được rắc kim nhũ lóng lánh, tôi nhịn không nổi bỏ tiền ra mua một cây, cây hoa đang chưng dĩ nhiên là không bán, mà nếu có được bán ra túi tiền của tôi cũng không kham nổi vì một cây nhỏ người bán bảo là nếu chăm sóc đúng cách thì cây có thể nở hoa trong vòng 3 năm giá đã bằng tiền chợ của gia đình tôi trong một tuần thì cây lớn đầy hoa như vậy ít nhất là phải mấy ngàn đồng. Loại lan hài này người bán ra giá tiền tính theo chiều dài của 2 chiếc lá đối nhau cộng lại (leaf span). Cây của tôi mua 3 năm trước đây leaf span là 26 cm, năm nay lúc leaf span dài được 60 cm thì lại nẩy ra một cây con khác, tôi theo dõi mỗi ngày vì người bán dặn là cây sẽ ra hoa lúc có cây con nhú ra, tôi chờ đợi nghe ngóng, chỉ thiếu điều lấy kính lúp để xem có bóng dáng nụ hoa xuất hiện chưa, mang cây lan ra đón nắng sớm rồi lại mang cây lan đi trốn nắng gắt buổi trưa. Cuối cùng cây kết nụ và nở cho tôi được một đóa hoa, 2 cái nơ lúc hoa mới nở chỉ dài độ hơn gang tay nay đã dài đến hơn một mét, vì loại lan hài này một nhánh có thể ra đến 5, 6 cái hoa, ngày nào khi tưới cây lan này tôi cũng tìm xem có thấy cây có ra được nụ mới nào mà chưa thấy dấu hiệu gì, lúc tưới lại còn loạng quạng vụng về làm đứt mất một cái nơ,t iếc đến xót ruột xót gan.

Mùa ấm đã đến, những mũ áo khăn choàng len nặng nề dày cộm của mùa đông không thể thiếu, không có không được đã được giặt giũ sạch sẽ cất yên ổn vào một chỗ chờ đến năm sau, thay vào đó là những khăn quàng cổ mỏng manh, lả lơi bồng bềnh như mây trời, lúc choàng vào cổ phải nhẹ nhàng nâng niu từng tí. Đàn bà con gái ở miền lạnh này có nhiều cơ hội để diện với những thứ phụ tùng này, mỗi ngày một màu, một kiểu, theo màu áo. Hôm trước lúc vào Sun room nhìn cây Dendrobium unicum đã được lai giống với cây Dendrobium stardust nở hoa tưng bừng, màu cam ấm áp và quyến rũ, loài Dendrobrium stardust này đã được lai giống từ 5 loại Dendrobium khác nhau như Den nobile, Den monoliforme, Den aureum, Den unicum, Den signatum xuất xứ từ những vùng thời tiết khác nhau nhau Úc, Nhật Bản, Ấn Độ, Thái Lan, Lào và Việt Nam nên cây lai đã được thừa hưởng tất cả những tinh túy của ông bà cha mẹ, hoa đẹp và to hơn, vẫn giữ được màu cam đậm hoang dại nguyên thủy của Den unicum, nhưng lại dễ trồng như Den nobile và hoa lâu tàn của Den monoliforme, hoa nở đã 8 tuần lễ rồi mà màu hoa vẫn tươi thắm như mới nở ngày hôm qua, ngày nào cũng ngắm cây lan xinh tôi đâm ra mê màu cam hực hỡ này.
Một hôm cầm giò lan màu cam ướm thử vào cổ, vào ngực thấy nổi quá tôi bèn đi ra phố, đến hàng len sợi. Ở Seattle cũng giống như xứ lạnh Đà Lạt ở Việt Nam có rất nhiều tiệm bán len, quanh quẩn ở đấy hơn nửa tiếng đồng hồ tôi chọn được một loại sợi rất mềm dùng cho mùa hè có cùng màu cam ấy xen lẫn màu xanh lá chuối non và một ít màu vàng. Về nhà, tối đến mang ra đan, mê mải thức đến gần sáng làm cho xong chiếc khăn quàng, sợi nhỏ nên làm rất lâu, thỉnh thoảng phải nghỉ vì mắt mỏi, nhưng càng đan càng mê muốn làm mãi để xem hình dạng cái khăn ra thế nào. Sáng ra có dịp ra phố tôi diện liền, vào chợ mua hàng mấy cô mấy bà ai thấy cũng khen, có bà còn nhờ chỉ chỗ mua. Tôi bảo là tôi thức một đêm để làm cái khăn này, sáng nay kiếm chuyện đi ra ngoài để có dịp khoe.
Lan đang nở muôn màu đẹp quá tôi đang tính là sẽ làm thêm một cái có màu trắng, tím lạt rồi tím đậm của Dendrobium lituiflorum, và một cái nữa có màu của Hoàng Thảo nghệ tâm (Dendrobium loddigesii), màu hồng mà trộn với màu vàng nghệ thì còn sự pha trộn màu sắc nào tuyệt vời hơn vậy nữa. Làm xong rồi tôi sẽ đặt tên cho khăn choàng của tôi theo màu và tên gọi của lan, như cái màu cam tôi gọi là Đơn Cam, khăn màu hồng trộn màu nghệ đặt là Nghệ tâm, khăn màu tím đặt là Kèn Thơm...


Sáng nay ra vườn trước tôi còn thấy một đám hoa Uất Kim Hương (Tulip) màu lạ chứ không giống như màu của những hoa Uất Kim Hương khác, hoa này cũng có màu hồng lạt ở ngoài cánh và bên trong nhụy có màu vàng nghệ y như màu của Hoàng thảo nghệ tâm, không biết loại này trời sinh ra như vậy hay là có một nhà trồng tỉa nào mê nhan sắc của lan Hoàng Thảo nghệ tâm mà đem màu này cho lai giống vào Uất Kim Hương?
Nói về màu cam của Dendrobium unicum (Đơn Cam) và Dendrobium stardust cũng nên nói đến cái tháp Space Needdle vừa được sơn màu cam trên cái nóc hình nón nhân ngày kỷ niệm 50 năm. Nếu thấy hình ảnh của tượng Nữ Thần Tự Do thì ta biết thành phố New York, thấy cầu Golden Gate thì ta biết là thành phố San Francisco, thì Seattle có Tháp Space Needdle, tháp này được xây cất 50 năm về trước, vào dịp thành phố này có Hội Chợ Triển Lãm Quốc Tế (World Expo), mùa Xuân năm nay tháp này được 50 tuổi, người nào đó chắc là ngắm hoa Xuân nở rộ khắp đó đây nên tức cảnh sinh tình, đề nghị sơn mái của tháp màu cam, và ý kiến này được chấp thuận, cái tháp có một màu trắng từ lúc đầu cho đến năm nay được tô điểm trau chuốt màu cam ngọt ngào trông lộng lẫy duyên dáng y hệt như một người đàn bà xao lãng phấn son trong bao năm dài đằng đẵng, một ngày đầu Xuân thấy lòng phơi phới, lục tìm thỏi son thắm bỏ quên trong đáy rương góc tủ mà tô lên làn môi nhạt, ngắm trong gương để sau đó thấy "làn thu thủy, nét xuân sơn" của mình vẫn chưa bị nhạt phai.
Ngàn hoa đang khoe sắc ở một góc trời này của nước Mỹ, tháng Tư vùng này thu hút đón chào cả triệu du khách đến đây từ khắp các tiểu bang của và hơn 50 nước trên thế giới vì mỗi năm ở đây từ Mồng Một đến Ba Mươi tháng Tư có Hội Hoa Uất Kim Hương (Tulip Festival) ở thung lũng Skagit (Skagit Valley), thung lũng này nằm giữa bờ Thái Bình Dương và rặng núi Cascades, có nhiều con sông ngoằn ngèo uốn khúc nên đất đai trù phú màu mở, du khách và cả những người dân cư ngụ ở đây chờ đến tháng này để ngắm nhìn, thưởng thức những luống hoa Uất Kim Hương trồng màu nào theo màu nấy, rất ngay hàng thẳng lối, những trại hoa này hay nằm dọc theo đường cái quan thông thương giữa Mỹ và Canada, nên nếu ngồi trên xe nhìn thấy những luống hoa này tưởng như trăm ngàn giải lụa được nhuộm những màu sắc khác nhau đang được trải ra trên đất để phơi hay đang được treo ngay ngắn trong một tiệm bán tơ lụa sang trọng.
Những cơn mưa của mùa Đông ướt át cũng thưa dần, chỉ còn lác đác những cơn mưa thầm lặng lẽ rơi trong đêm, sáng ra bước ra đường mới biết. Thành ra sáng nào từ 5 giờ hai mẹ con tôi cũng có được đi bộ xuống phố chỗ con gái tôi làm việc, rồi một mình tôi leo dốc trở lại, về đến nhà là đúng 6 giờ 20, tính tổng cộng tôi đi mỗi sáng được 80 phút. Đi hai người như vậy chúng tôi không biết chán, đôi khi thấy khúc đường quá ngắn vì hai mẹ con tôi có biết bao nhiêu chuyện để nói với nhau: chuyện đời, chuyện người như chuyện vui cô bạn thân người Đại Hàn làm việc chung với cháu vừa về Nhật để được chia gia tài của người chú mất cách đây 2 năm, chuyện nhà như chuyện trẻ con, chuyện nấu ăn, chuyện cây cối vườn tược. Lúc trở về chỉ có một mình thì tôi lại bận rộn xem những chuyến xe buýt tốc hành mang những người ở ngoại ô vào Seattle làm việc, hay đi ngang tiệm bánh nổi tiếng, được Food & Wine magazine bầu là "America’s Best Doughnut", bởi vậy đương kim Tổng Thống của nước Mỹ ghé thăm Seattle mấy tháng trước đây một buổi xế chiều khi hết giờ làm việc nước nổi cơn thèm ngọt cũng phải ghé qua cùng với vài vệ sĩ mua một hộp bánh rán về khách sạn thưởng thức để thỏa mãn cái Sweet Tooth (người Mỹ gọi những người hay ăn ngọt là người có Cái Răng Ngọt). Sáng nào lúc trở về tôi cũng đi ngang chỗ này, để nhìn vào xem cảnh sinh hoạt rộn ràng bên trong, tiệm chưa mở cửa nhưng dưới ánh đèn ấm cúng những thợ làm bánh và vài người bán hàng đang cặm cụi chăm chỉ sửa soạn, những khay đầy ăm ắp bánh nóng dòn mới được lấy ra khỏi chảo thơm ngát mùi dầu chiên, mùi đường, mùi vani, mùi chocolat, khi nào tôi cũng thấy có vài người khách đứng xếp hàng chờ. Tôi có cảm tưởng cảnh khách hàng đứng chờ trước cửa tiệm này làm cho những người bán hàng líu quíu tay chân làm việc mau hơn. Trên đường về tôi cũng còn được ngắm thêm vài tiệm cà phê nữa mới mở cửa đón những người khách đầu tiên, người nào trông cũng như còn ngái ngủ, mùi thơm của cà phê mới pha thoang thoảng bay trong không gian mát mẻ tinh khiết giúp tôi phấn chấn, không thấy mệt khi leo dốc.

Còn nhớ cách đây hơn mười mấy năm, lúc đó tôi còn ở dưới Florida, con gái tôi đi học đại học ở tỉnh khác, lâu lâu mới có dịp nghỉ lễ về thăm nhà, chúng tôi cũng hay đi bộ đường xa như vậy với nhau. Hồi ấy tôi còn đi làm, mỗi lần cháu về là tôi xin sở vào làm sớm, rồi nguyên tuần lễ ngày nào cũng lấy nửa ngày phép, nên cứ 10 giờ sáng là tôi đã ra khỏi sở, về nhà là cháu cũng vừa ngủ dậy đang tha thẩn trong vườn ngắm hoa kiểng chờ mẹ về. Tôi vào nhà thay quần áo thể thao cho gọn gàng, bỏ vào túi một mớ tiền mặt rồi hai mẹ con chúng tôi lên đường đi bộ vừa đi vừa ngắm những ngôi nhà cổ xinh xắn nằm dưới những tàng cây cổ thụ trong khu Old Northeast, cũng mất hơn một tiếng, vào tiệm uống nước ăn trưa, xong lại đi theo cái tường ngăn giữa biển và đất liền (seawall) dài hơn 5 kilômét trở về nhà. Hồi đó những lúc cháu vắng nhà tôi cố gắng đi bộ tập luyện mỗi ngày để khi con về đi theo nổi với con mà không sợ mệt, ngày ấy tôi đâu có ngờ là cho đến bây giờ 2 mẹ con tôi sáng sáng vẫn còn được đi với nhau như vậy. Mỗi sáng đi với con như vậy đến sở, con tôi nay không còn bé bỏng nữa mà đã là mẹ, là vợ, tôi lại nghĩ đến những ngày con còn nhỏ, dắt con, đưa đón con đến trường:

Khó đi mẹ dắt con đi,
Con đi trường học, mẹ đi trường đời.

Đời là một cuộc hành trình, đường đi không dễ, có biết bao là khó khăn chông gai. Thuở nhỏ đi trường học có tôi dắt dìu che chở, nay con tôi đang một mình lăn lộn vất vả trên trường đời, thời gian thấm thoát thoi đưa ngoảnh qua ngoảnh lại bây giờ ngược lại là đã đến lúc con gái tôi chăm sóc bao bọc cho chúng tôi, ngậm ngùi nghĩ đến mà lòng tôi thương con quá là thương.

Sáng nay ra thăm hoa thấy cây Hài Hồng đang khoe màu hồng ngả qua tím rất độc đáo, cây Bulbophyllum echinolabium x Bulbophyllum sulawesii cũng không chịu thua, đang nở một cái hoa mơn mởn, cây này rất sai hoa, một cành có 5,6 cái nụ là thường. Nhưng chưa khi nào tôi được trông thấy 2 cái hoa nở cùng một lần, mấy năm liền tôi quan sát, hoa cũ phải tàn, rụng đi rồi thì cái nụ kế tiếp mới chịu nở, đôi khi tôi tự hỏi chắc cây cối hoa cỏ cũng như con người, phải có tôn ti trật tự, luật lệ trong thế giới riêng của chúng.

Xin hẹn và hi vọng gặp lại các bạn trong Tâm Tình Tây Bắc Seattle tháng 5, 2012.

4/2012
Phạm Hảo - Seattle

Tien Giang , Long An , Can Tho , Bac Lieu , Soc Trang , Đong Nai - TP Bien Hoa , Ba Ria - Vung Tau , TP Da Lat - Lam Dong , Binh Thuan , Ninh Thuan , Khanh Hoa , Binh Dinh , Phu Yen , Quang Ngai , Quang Nam , Da Nang , Thua Thien Hue , Vinh Phuc , Hau Giang , Dong Thap , Ca Mau , Gia Lai - Kon Tum , Kiên Giang , Vinh Long , Tra Vinh , Binh Duong , Binh Phuoc , Tay Ninh , An Giang , Bac Kan , Bac Giang , Bac Ninh , Ben Tre , Cao Bang , Dak Lak , Dak Nong , Dien Bien , Gia Lai , Ha Giang , Ha Nam , Ha Tinh , Hai Duong , Hai Phong , Hoa Binh , Hung Yen , Kon Tum , Lai Chau , miễn phí TP HCM , Ha Noi , Ha Tinh , Nghe An , Quang Binh , Quang Tri , Thanh Hoa , An Giang , Bac Giang , Bac Kan , Bac Ninh , Cao Bang , Dien Bien , Ha Giang , Ha Nam , Hai Duong , Hung Yen , Lai Chau , Lao Cai , Lang Son , Nam Dinh , Ninh Binh , Phu Thọ , Quang Ninh , Son La , Thai Binh , Thai Nguyen , Tuyen Quang , Vinh Phuc , Yen Bai
Tiền Giang , Long An , Cần Thơ , Bạc Liêu , Sóc Trăng , Đồng Nai - TP Biên Hòa , Bà Rịa - Vũng Tàu , TP Đà Lạt - Lâm Đồng , Bình Thuận , Ninh Thuận , Khánh Hòa , Bình Định , Phú Yên , Quảng Ngãi , Quảng Nam , Đà Nẵng , Thừa Thiên Huế , Vĩnh Phúc , Hậu Giang , Đồng Tháp , Cà Mau , Gia Lai - Kon Tum , Kiên Giang , Vĩnh Long , Trà Vinh , Bình Dương , Bình Phước , Tây Ninh , An Giang , Bắc Kạn , Bắc Giang , Bắc Ninh , Bến Tre , Cao Bằng , Đắk Lắc , Đắk Nông , Điện Biên , Gia Lai , Hà Giang , Hà Nam , Hà Tỉnh , Hải Dương , Hải Phòng , Hòa Bình , Hưng Yên , Kon Tum , Lai Châu , miễn phí TP HCM , Hà Nội, Hà Tĩnh , Nghệ An , Quảng Bình , Quảng Trị , Thanh Hóa , An Giang , Bắc Giang , Bắc Kan , Bắc Ninh , Cao Bằng , Điện Biên , Hà Giang , Hà Nam , Hải Dương , Hưng Yên , Lai Châu , Lào Cai , Lạng Sơn , Nam Định , Ninh Bình , Phú Thọ , Quảng Ninh , Sơn La , Thái Bình , Thái Nguyên , Tuyên Quang , Vĩnh Phúc , Yên Bái.
két sắt , tủ sắt , tủ tài liệu , tủ hồ sơ , két bạc
dạy kèm tại nhà , trung tâm dạy kèm , máy photocopygia sư , trung tâm gia sư  , dạy kèm
bàn làm việc , ghế văn phòng

 bàn ghế ăn

quạt điện , quạt công nghiệp , quạt gắn trần , quạt máy , quạt thông ...

máy photo , máy photocopy , may photocopy , máy photocopy ...

máy đếm tiền , may dem tien

két sắt

 quạt trần

tủ đông , tu dong